آخرین بروزرسانی : 07 مرداد 1405
بهداشت فردی
ماده 1
تعاریف
بهداشت فردی: رعایت دستورات و عادت های بهداشتي و دوری جستن از رفتارها و عادت های غير بهداشتي كه باعث مي شود، فرد در معرض عوامل و شرایط بيماری زا قرار نگرفته و به بيماری ناشي از آن ها میتلا نشود
گندزدایی: فرایندی كه تعداد قابل توجهي از ميکروارگانيسم ها را بر روی سطوح بي جان كاهش مي دهد، اما لزوما همه آنها را از بين نمي برد.
استخر شنا: به مجموعه ای از بناها، لوازم، تجهيزات و امکانات گفته مي شود كه با هدف : آبتني كردن، شنا كردن، شيرجه زدن، آموزش شنا و دیگر مقاصد تفریحي ایجاد شده است .
خود کنترلی بهداشتی: كنترل و پایش مداوم مالك، مدیر یا متصدی مراكز و اماكن عمومي و یا ارائه دهنده خدمات در زمينه كنترل مواد بحراني و غير بحراني و انطباق شرایط بهداشتي واحد خود با قوانين و مقررات بهداشتي مي باشد.
خوداظهاری بهداشتی: اظهار مالك، مدیر یا متصدی مراكز و اماكن عمومي یا ارائه دهنده خدمات در فواصل بازرسي بهداشتي مبني بر انطباق محل، كلا و خدمات ارائه شده با قوانين و مقررات بهداشتي مي باشد كه از طریق تهيه و تنظيم اظهار نامه و ارائه آن به مسئول بهداشت محل صورت مي گيرد.
وزارت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي
ماده 2
گواهينامه بهداشت عمومی :
همه كاركنان مشمول اعم از دائم، موقت، پاره وقت و فصلي یا افرادی كه تازه استخدام شده اند قبل از شروع به كار باید گواهي نامه معتبر پایان دوره آموزشي از آموزشگاه بهداشت اصناف را دریافت نمایند.
چنانچه همه كاركنان مشمول دارای گواهي نامه معتبر پایان دوره آموزشي نباشند به عنوان نقص بهداشتي تلقي مي گردد.
تبصره ماده 2
اشخاصي مانند صندوق دار و نظایر آن كه با مشتری ارتباط مستقيم ندارند از شمول بند 1-2 ماده 2 مستثني هستند.
-3-2 وجود گواهينامه معتبر آموزشگاه بهداشت اصناف در محل انجام فعاليت الزامي است.
-4-2 ضوابط صدور گواهينامه دوره آموزشي و مدت اعتبار آن باید مطابق دستورعمل ابلاغي وزارت باشد.
-5-2كاركنان موظف هستند پس از انقضای مدت اعتبار گواهينامه دوره آموزشي نسبت به تمدید آن اقدام نمایند.
ماده 3
كارت بهداشت:
1-3-همه كاركنان مشمول اعم از دائم، موقت، پاره وقت و فصلي یا افرادی كه تازه استخدام شده اند قبل از شروع به كار باید كارت بهداشت "مطابق دستورعمل اجرایي صدور كارت بهداشت به شماره 18139218" دریافت نمایند.
2-3- دریافت كارت بهداشت برای ناجيان و مربيان شنا الزامي نمي باشد.
3-3- چنانچه همه كاركنان مشمول دارای كارت بهداشت نباشند به عنوان نقص بهداشتي تلقي مي گردد.
تبصره ماده 3
اشخاصي مانند صندوق دار و نظایر آن از شمول بند 1-2 ماده 2 مستثني هستند.
4-3-وجود كارت بهداشت معتبر در محل انجام فعاليت الزامي است.
5-3- ضوابط صدور كارت بهداشت و مدت اعتبار آن باید مطابق دستورعمل ابلاغي صدور كارت بهداشت به شماره 18139218 باشد.
6-3-كاركنان موظف هستند پس از انقضای مدت اعتبار كارت بهداشت نسبت به تمدید آن اقدام نمایند.
ماده 4
الزامات بهداشت فردی:
-1-4 هر شناگر موظف است از وسایل شنای اختصاصي و تميز خود استفاده نماید. مایو، كاله، عينك، گوشي، دمپایي و امثال آن
تبصره: هر شناگر موظف است از حوله اختصاصي و تميز استفاده نماید ولي چناچه در استخر حوله در اختيار شناگران قرار داده مي شود، باید كاملا سالم، تميز و گندزدایي شده باشد.
-3-4كاركنان باید دارای محل مشخص برای نگهداری وسایل شخصي باشند.
-4-4 تف كردن، گرفتن بيني، ادرار، یا مدفوع در استخر ممنوع است.
-5-4 خوردن و آشاميدن یا جویدن آدامس در داخل استخر مجاز نمي باشد.
-6-4 چناچه افراد مبتلا به هر گونه التهاب چشم، آبریزش بيني، زخم، بيماری پوستي مي باشند ورود آنها به داخل استخر ممنوع مي باشد.
-7-4 استفاده از هر گونه لوسيون و پماد یا كرم قبل از شنا ممنوع است. -
8-4 توصيه مي گردد شناگران قبل از استفاده از استخر و سونا، جواهرات و وسایل زینتي خودرا خارج نمایند.
-9-4 كليه شناگران قبل از ورود به استخر پاهای خود را به مدت حداقل 21 ثانيه درحوضچه كلر قرار دهند.
-11-4 ورود افراد دارای علایم اسهال یا استفراغ به داخل استخر ممنوع مي باشد.
-11-4 شناگران بایستي قبل از ورود و به هنگام خروج از محوطه استخر دوش گرفته و بدن خود را كاملا شستشو نمایند.
-12-4 ورود كودكان به استخر
-1-12-4 باید نظارت الزم جهت استفاده كودكان از توالت قبل از انجام شنا انجام گردد.
-2-12-4 برای كودكاني كه عدم كنترل ادرار دارند باید قبل از ورود به استخراز پوشك های ضد آب استفاده گردد.
تبصره ماده 4
متصدی استخر موظف است الزامات بهداشت فردی را با ابزار و تابلو، در محلي در معرض دید شناگران و كاركنان در استخر نصب نماید و بر رعایت این الزامات نظارت الزم انجام گردد.
ماده 5
استعمال دخانيات -
1-5 هرگونه عرضه و استعمال دخانيات سيگار، قليان و سایر مواد دخاني و تبليغات در استخر ممنوع است.
-2-5 عرضه یا استعمال دخانيات بر اساس ماده 36 آیين نامه اجرایي قانون اصلاح ماده 13 مواد خوردني، آشاميدني، آرایشي و بهداشتي بعنوان تخلف در نظرگرفته مي شود و باید با متخلف برخورد گردد.
-3-5 ممنوعيت استعمال دخانيات باید با ابزار و تابلوهای هشداردهنده، در محلي در معرض دید كليه كاركنان و شناگران نصب گردد.
بهداشت ابزار و تجهيزات
ماده 6
بهداشت آب استخر
-1-6 كلر آزاد باقی مانده آب استخر:
-1-1-6در صورتي كه از كلر برای گندزدایي آب استخر استفاده مي گردد، ميزان كلر تركيبي حداكثر 1/4ميلي گرم در ليتر (ppm 1/4 ) و ميزان كلر آزاد باقي مانده 1-3 ميلي گرم در ليتر(ppm 1-3 )باشد.
-2-1-6در صورتي كه از سایر روش ها و مواد گندزدا برای گندزدایي آب استخر استفاده مي شود باید دارای تائيدیه از وزارت باشد و مقدارگندزدای باقيمانده درآب قابل اندازه گيری باشد. -2-6pH
آب استخر:
-1-2-6 pH آب استخر باید توسط كربنات كلسيم همواره بين 7/2 تا 8 حفظ گردد.
-2-2-6 در تمامي استخرهای شنا باید تجهيزات لازم برای تنظيم ميزان pH آب استخر، وجود داشته باشد.
-3-2-6 چنانچه از گاز CO2 برای تنظيم pH آب استخر استفاده مي شود باید نکات ایمني مطابق استاندارد ملي11213 رعایت گردد.
3-6 كدورت آب استخر: كدورت آب استخر باید حداكثر 1/5 NTU در نظر گرفته شود.
-4-6قليائيت آب استخر:
-1-4-6 ميزان قليائيت آب استخر نباید هيچگاه كمتر از 81 ميلي گرم در ليتر (ppm81) در نظر گرفته شود
-2-4-6 برای افزایش ميزان قليائيت مي توان به آب استخر جوش شيرین یا بي كربنات سدیم اضافه كرد وبرای كاهش ميزان قليائيت مي توان از اسيد موریاتيك یا بي سولفات سدیم استفاده نمود.
-5-6 ویژگی های فيزیکوشيميایی آب استخر
جدول 1ویژگی های فیزیکی و شیمیایی آب استخر
-6-6ویژگی های ميکروبيولوژی آب استخر
جدول 2 ویژگي های باكتریولوژیکي آب استخرهای شنا
-7-6 درجه حرارت آب استخر:
-1-7-6 دمای مناسب برای آب استخر مطابق جدول ذیل مي باشد:
جدول 3درجه حرارت آب استخرهای سرپوشيده
-2-7-6كنترل دما در استخر های آبگرم یا جکوزی
-1-2-7-6 درجه حرارت آب استخرهای آبگرم 36 تا 41 درجه سلسيوس است.
-2-2-7-6 برای كنترل درجه حرارت آب باید از یك كنترل كننده ترموستاتيك استفاده شود. یك سيستم هشدار دهنده باید در محل استخر تعبيه شود تا در صورتي كه آب استخر به هر دليلي از 41 درجه سلسيوس گرم تر شد توسط زنگ یا بوق شناگران را از این موضوع آگاه نماید.
-3-2-7-6 یك زمان سنج دستي باید در محل نصب گردد طوری كه هر 15 دقيقه نيازمند تنظيم مجدد باشد. این زمان سنج پس از اتمام زمان 15 دقيقه باید یك زنگ را به صدا درآورد.
ماده 7
كنترل خصوصيات فيزیکوشيميایی و ميکروبيولوژیکی آب استخر
لازم است در دوره های زماني مشخص، اطلاعات مربوط به گندزدایي، تصفيه، ميزان pH مشخصات شيميایي و فيزیکي و رخ دادهای درون استخر مطابق جدول 4 توسط مسئول فني و ناظران استخر ثبت و نگهداری شود. كليه فعاليت های ثبت شده باید در فرم ها و برگه های معتبر و برای مدت زمان حداقل 12 ماه نگهداری شوند.
جدول 4 خصوصيات فيزیکوشيميایی و ميکروبيولوژیکی آب استخر
ماده 8
نتایج نامطلوب ميکروبی آب استخر:
درصورت نامطلوب بودن كيفيت ميکروبي آب استخر باید اقدام الزم در جهت رفع آلودگي بعمل آید. (شستشو یا تعویض آب استخر و یا در شرایط اپيدمي تعطيلي استخر تا رفع مشکل.)
ماده 9
سيستم تجهيزات تصفيه و گندزدایی
-1-9اقدامات كنترلی در شرایط عادی و اضطرار
-1-1-9 باید دستورالعمل راهبری برای تجهيزات تصفيه آب استخر صافي ها، سيستم گندزدایي و ...وجود داشته واجرا گردد.
-2-1-9 باید دستورعمل اجرایي جهت اقدامات كنترلي در شرایط اضطرار قطع برق، آلودگي آب، خرابي تجهيزات و...وجود داشته و اجرا گردد.
2-9 اقدامات الزم هنگام وقوع آلودگی آب استخر از طریق استفراغ، مدفوع وسایر مایعات بدن
-0-3 اقدامات كنترلی در زمان آلودگی با مواد مدفوعی:
-1-2-9 وقتي مدفوع در استخر مشاهده گردد، فوراً باید همه شناگران از استخر خارج گردند
-2-2-9 مواد مدفوعي توسط وسيله ای مناسب خارج و در توالت دفع گردد.
-3-2-9 وسيله مورد استفاده جهت خروج مواد مدفوعي، تميز و گندزدایي گردد.
-4-2-9 با روش سوپركلریناسيون، حداقل با كلر آزاد 11ميلي گرم در ليتر و حداقل زمان 15 دقيقه محل استخر گندزدایي گردد.
-5-2-9 قبل از اینکه به شناگران اجازه برگشت به استخر داده شود، كلر باقيمانده به 1 تا 3 ميلي گرم در ليتر كاهش داده شود
-6-2-9 در تصفيه و گندزدایي آب استخرهای شنا باید ویژگي ها و الزامات باكتریولوژیکي، فيزیکي و شيميایي مد نظر قرار گيرد.
-7-2-9 به ازا هر شناگر حداقل 31 ليتر آب تازه در روز به سيستم گردش آب استخر افزوده شود.
-8-2-9 سيستم موگير صافي های نصب شده برای حذف مو و اجسام معلق باید قابل نظافت باشد و درهنگام پر شدن كامال تخليه و تميزگردد.
-9-9 اقدامات كنترلی در زمان آلودگی به مواد اسهالی یا استفراغ:
1-3-9 در صورت مشاهده مواد اسهالي یا استفراغ باید، به سرعت همه شناگران از استخر خارج گردند.
-2-3-9در صورت امکان فرد بيمار به دكتر معرفي گردد.
-3-3-9پمپ چرخش آب و دیگر تزریق كننده های شيميایي خاموش گردد
-4-3-9 مواد اسهالي و استفراغ با وسيله ای مناسب خارج و در توالت دفع شود و وسيله مذكور تميز و گندزدایي شود
5-3-9 با روش سوپركلریناسيون و حداقل با غلظت 51 ميلي گرم در ليتر برای دو ساعت و نيم یا با غلظت 111 ميلي گرم در ليتر با یك ساعت و نيم زمان تماس، گندزدایي استخر انجام شود
-6-3-9 پس از انجام سوپركلریناسيون پمپ برگشت آب و تزریق كننده های شيميایي روشن گردد.
-7-3-9 قبل از اینکه به شناگران اجازه ورود به استخر داده شود، ميزان كلر آزاد باقيمانده آب استخر به 1 تا 3 ميلي گرم در ليتر كاهش داده شود .
ماده 10
اقدامات كنترلی درخصوص لژیونال دراستخر شنا:
برای كنترل لژیونال در استخر های شنا، نمونه برداری از باكتری لژیونال به صورت فصلي توصيه مي شود و از استخرهای آب معدني و حوضچه های آبگرم نيز، نمونه برداری های ماهيانه توصيه مي شود.
اقدامات کنترلی برای جلوگیری از رشد باکتری لژیونال در سیستم های گرمایشی و سرمایشی استخر: مطابق استاندارد ملی 14957 عمل گردد .
دمای آبگرم باید در سيستم های گرمایشي بيش از 51 درجه سانتي گراد و برای سيستم های سرمایشي كمتر از 25 درجه سانتي گراد كنترل گردد.
كنترل ميزان كلر باقيمانده در آب سيستم، مطابق استاندارد ملي 1153 انجام گردد.
ماده 11
گندزدایی آب استخر
1-استخرهای شنا باید به گونه ای طراحي گردند كه آب آن ها به طور مستمر گندزدایي شود و بهتر است فرایند كنترل ميزان مواد شيميایي اصلي آن نيز، به صورت خودكار انجام شود.
2- تزریق كننده های دستگاه گندزدا باید ساختاری كاملا محکم داشته و جنس آن به گونه ای باشد كه در برابر سایش، خوردگي، اثرات شيميایي ناشي از محلول ها و بخارات مواد گندزدا مقاوم باشند. همچنين نباید به راحتي تحت تاثير استفاده مداوم و مستمر دچار نقص فني شود.
3-تزریق كننده های مواد گندزدا باید دارای محافظ هایي باشد تا در صورت بروز هرگونه اختلال یا حادثه در تجهيزات مربوطه، امکان ورود مواد گندزدا به استخر شنا، سيستم لوله كشي استخر و یا محوطه آن وجود نداشته باشد و از برگشت جریان مواد گندزدا جلوگيری نماید.
4-تزریق كننده های مواد گندزدا باید قادر باشند مواد مورد نياز برای گندزدایي استخر را تا 11 ميلي گرم بر ليتر كلر یا مواد مشابه آن تامين نماید تا در شرایط خاص جهت انجام فرایند گندزدایي اشباعي استخر، مورد استفاده قرار گيرد.
5-استخرهای آبگرم هر هفته یکبار باید تا حد 11 ميلي گرم در ليتر توسط كلر یا سایر مواد گندزدا اشباع(فوق كلرینه) شود.
تبصره ماده 11
در طول مدت زمان گندزدایي اشباعي كه عموماً 1 تا 4 ساعت به طول مي انجامد، نباید هيچ شناگری به آب وارد گردد.
ماده 12
كلرزنی آب استخر
1-عالوه بر گاز كلر، مشتقات كلر نيز در گندزدایي آب مي توان مورد استفاده قرار گيرند. مانند: هيپوكلریت سدیم و هيپوكلریت كلسيم.
2- با توجه به اهميت گندزدایي آب توصيه مي شود به طور همزمان 2 واحد كلرزني در سيستم گندزدایي استخر تعبيه شود تا در صورت بروز اشکال و نياز به تعمير یك واحد، واحد دیگر وارد سيستم شود.
ماده 13
استفاده از هيپو كلریت جهت گندزدایی آب استخر
1 -در این روش، تزریق هيپوكلریت باید بدون وقفه و تحت هر شرایط فشاری سيستم گردش آب و بدون قطع پمپ مکشي، گردش آب انجام گيرد.
2- در صورتي كه از محلول هيپوكلریت سدیم برای گندزدایي استفاده گردد باید از 2 تانکر ذخيره محلول به نحوی كه هر كدام حداقل مقدار ذخيره یك روز را داشته باشند، استفاده شود.
3- با توجه به اینکه هيپوكلریت سدیم به آساني تجزیه شده و اثرش را از دست مي دهد باید در جای تاریك و خنك نگهداری شود. تمامي ظروف نگهداری این ماده شيميایي باید به وضوح دارای برچسب نشان دهنده محتوای آنها باشند.
4- برای نگهداری مخازن هيپوكلریت كلسيم باید از محلي استفاده شود كه كاملا خشك و بالاتر از سطح زمين باشد.
5- در اختالط ميان مواد شيميایي و آب باید مواد شيميایي داخل آب ریخته شود، از ریختن آب، داخل مواد شيميایي باید جداً خودداری نمود.
6-به كارگيری تجهيزات و مواد شيميایي باید فقط از طریق رعایت دقيق دستورالعمل هایي كه توسط شركت سازنده دستگاه ارایه مي شود و توسط افراد آموزش دیده اجرا شود.
ماده 14
مواد و روش های دیگر گندزدایی آب استخر
-1-14 جهت گندزدایي استخر عالوه بر روش های فوق همچنين مي توان از مواد و روش هایي مانند، استفاده از ازن، برمين، پرتو ماورا بنفش و همچنين یون نقره استفاده نمود كه باید دارای تائيدیه از وزارت باشند.
-2-14 چنانچه مواد گندزدا و روشهای گندزدایي مورد استفاده فاقد باقيمانده قابل اندازه گيری در آب استخر باشد باید به همراه سایر گندزداها نظير كلر استفاده گردد.
ماده 15
بهداشت حوله
-1-15 هر شناگر موظف است حوله اختصاصي داشته باشند.
-2-15 در صورتي كه در یك استخر حوله در اختيار شناگران قرار داده مي شود، پس از هر بار استفاده، حوله ها باید مطابق با الزامات و اصول بهداشتي، درمحل، كامال شستشو، گندزدایي و خشك گردد لذا تمهيدات الزم برای شستشو و گندزدایي حوله در استخر وجود داشته باشد .
ماده 16
الزامات بهداشتی شستشوی حوله
-1-16 دمای آب برای شستشوی حوله باید حداقل 71 درجه سلسيوس باشد.
-2-16 كليه حوله ها باید با مواد گندزدا از جمله پركلرین با غلظت 51 تا 151 ppm گندزدایي گردد از سایر گندزداهای مورد تائيد برای این منظور نيز مي توان استفاده نمود.
3-6 حوله ها پس از شستشو باید كامال خشك گردد و نگهداری حوله های مرطوب مجاز نمي باشد.
-4-16 تمامي حوله های شسته و گندزدایي شده باید به صورت بسته بندی تحویل شناگر داده شود.
-5-16 پس از استفاده حوله توسط شناگر، باید حوله ها در ترالي جداگانه جمع آوری و جهت شستشو به رختشویخانه منتقل گردد.
-6-16 استفاده از حوله برای بيش از یك شناگر بدون طي مراحل شستشو و گندزدایي به عنوان نقص بهداشتي تلقي خواهد شد.
-7-16 استفاده از دمای بالای 111 درجه سلسيوس در مراحل شستشوی حوله نيز قابل قبول مي باشد.
ماده 17
علائم هشدار و تابلو دراستخر:
در محل هایي كه تجهيزات خاصي نظير تخته و یا سکوی شيرجه، سرسره، حوضچه آبگرم وجود دارد، باید نکات هشدار دهنده مربوط به نحوه استفاده از وسایل و امکانات در نزدیکي آنها نصب گردد
ماده 18
نردبان ها وپله های استخر:
-1-18 هر پله باید در جهت افق عمقي، اندازه 25 سانتي متر و حداقل 31 سانتي متر عرض داشته باشد.
-2-18 ارتفاع هر پله نباید كمتر از 18 و بيشتر از 31 سانتي متر باشد. در شرایطي كه آخرین پله برای نشستن شناگران طراحي شده است، ارتفاع پله ممکن است تا 35 سانتي متر نيز افزایش داده شود.
-3-18 سطح پله ها باید لغزنده نباشد.
4-18 هر سری از پله ها باید به طور مجزا دارای یك نرده یا دستگيره كامل باشد به گونه ای كه امکان وارد شدن و خارج شدن شناگران به داخل استخر را به راحتي فراهم نموده و سرتاسر پله را پوشش دهد.
-5-18 نردبان ها باید از جنس مواد زنگ نزن ساخته شود و تمامي پله های نردبان باید زبر باشد به نحوی كه امکان سر خوردن شناگر تا حد امکان كاهش یابد.
ماده 19
نظافت وسایل ورزشی و تفریحی
جهت حفظ بهداشت محيط و عمومي لازم است دستگاه ها و وسایل ورزشي و تفریحي نظير سرسره های آبي و امثال آن بطور مرتب و روزانه تميز و گندزدایي شوند و در هنگام بازدید، دستگاه ها و وسایل ورزشي تميز بوده و گزارش نظافت دستگاه ها ثبت گردد.
ماده 20
تلفن رسيدگی به شکایات بهداشتی :
-1-21 تلفن رسيدگي به شکایات بهداشتي 191 باید در معرض دید شناگران نصب گردد.
-2-21تلفن رسيدگي به شکایات بهداشتي همواره و در هر شرایطي به طور واضح از فاصله 11 متری قابل رویت و خوانا باشند.
ماده 21
جعبه كمك های اوليه :
-1-21 لوازم كمك های اوليه در یك جعبه مخصوص یا محفظه نگهداری شود و دارای برچسب مشخصات باشد
. -2-21 حداقل اقلام مورد نياز در جعبه كمك های اوليه به شرح زیر مي باشد:
- یك جفت دستکش - چهار عدد گاز استریل - یك رول باند - یك پماد سوختگي - یك عدد قيچي - ده عدد چسب زخم - یك پماد آنتي بيوتيك جنتامایسين یا تتراسایکلين( - یك ورق )11عدد( قرص مسکن)آسپرین یا استامينوفن ساده( - یك شيشه ماده ضدعفوني كننده بتادین یا ساولن - یك عدد صابون یا هر ماده تميز كننده دست ترجيحا صابون مایع - مقداری پنبه - چند عدد سنجاق قفلي
-3-21 در صورتي كه كاركنان بطور مرتب از داروی خاصي تحت نظر پزشك استفاده مي كنند مي توانند یك ورق از داروهای مصرفي خود را در جعبه كمك های اوليه بگذارند.
ماده 22
فرآیند خوداظهاری و خود كنترلی: باید فرایند خود كنترلي و خود اظهاری بهداشتي توسط مدیر، مالك یا متصدی بر اساس دستورالعمل شماره 18139213 با عنوان نحوه اجرای خود كنترلي و خود اظهاری بهداشتي مراكز و اماكن عمومي انجام گردد.
ماده 23
سيستم حریق و آتش سوزی: سيستم اعالم و اطفاحریق و تاسيسات آن مربوط به سيستم های برقي موجود در استخر های شنا مي باشد و جهت جلوگيری از حریق و آتش سوزی در فواصل زماني معين سرویس و نگهداری شوند.
بهداشت ساختمان
ماده 24
بهداشت آب آشاميدنی
-1-24كليه تاسيسات آب رساني اعم از مخازن، شبکه توزیع یا چاه آب باید مورد تایيد وزارت باشد.
-2-24 آب مورد استفاده باید سالم و كيفيت فيزیکي، شيميایي و بيولوژیکي آب، مطابق استاندارد ملي شماره 1153 و1111 باشد.
3-24 - آب با فشار كافي و درجه حرارت مورد نياز در تمام تاسيسات و تجهيزات استفاده كننده از آب دسترس باشد.
-4-24آب سردكن به تعداد كافي با شرایط كامل بهداشتي و ليوان یکبار مصرف جهت استفاده شناگران موجود باشد. دفع فاضالب به صورت بهداشتي و مورد تایيد مقامات بهداشتي باشد.
ماده 25
ظرفيت استخر
-1-25 به طور كلي ظرفيت برای هر شناگر در استخر باید ، حدود 3 متر مربع از مساحت استخر باشد.
-2-25 استخر آبگرم یا جکوزی: در استخر آبگرم حداقل فضای مورد نياز برای هر شناگر 1/9 متر مربع مي باشد.
-3-25 منطقه کم عمق: برای هر شناگر در منطقه كم عمق باید محدوده ای به مساحت حداقل 4/5 متر مربع پيش بيني شده باشد.
-4-25 منطقه عمیق: برای هر شناگر در منطقه كم عمق باید محدوده ای به مساحت حداقل2/25متر مربع پيش بيني شده باشد.
25-5 منطقه شیرجه زدن: در اطراف هر تخته شيرجه باید حداقل27/5 مترمربع از مساحت استخر پيش بيني شده باشد. این محدوده جدای از آن محدوده ای است كه برای شنای شناگران مجاز مي باشد.
-6-25 حداكثر تعداد شناگران در استخر شنا كه مجاز هستند در هر بار به استخر شنا وارد شوند نباید از ظرفيت طراحي شده استخر بيشتر باشد.
-7-25 حداكثر مجاز تعداد شناگراني كه مي توانند در هر سانس وارد استخر شوند و در استخرهایي كه سانسي نمي باشند حداكثر تعداد شناگراني كه در مدت زمان استفاده از استخر مي توانند در محيط استخر حضور داشته باشند بر روی تابلو نوشته شده باشد و نظارت لازم بر رعایت این امر صورت گيرد.
-8-25 به منظور تنظيم نحوه استفاده شناگران از محوطه استخر، آن قسمت هایي كه عمق كمتر از 1/5متر دارند باید با عبارت” كم عمق “و آن قسمت هایي كه عمق بيشتر از 1/5 متر دارند باید با عبارت "عميق" مشخص شوند.
ماده 26
كاسه استخر
1-طراحي كاسه استخر براساس سيستم سازه با توجه به شرایط زمين از نظر مکانيك خاك، تغييرات طبقات، زمين، سفره آب های زیرزميني و با ملاحظه كليه عوامل موضعي و مرتبط و با تایيد مراجع ذیصالح و آزمایشگاه های معتبر و دارای صالحيت انجام شود. كف و بدنه استخر باید مقاومت لازم را به عنوان پي با توجه به تغييرات فشار در داخل و خارج استخر تامين نماید و مصالح به كار رفته نيز باید با توجه به شرایط فوق انتخاب و اجرا شود.
2- استخرهای داخل زمين معمولا با صفحات بتن مسلح درجا، بلوك های بتني مسلح و یا صفحات بتن پيش ساخته با سيمان تيپ 5 وعيار 350 براساس سيستم سازه ای صفحه ای طراحي مي شود، كه عایق كاری رطوبتي از سمت بيرون و روكش حفاظتي از سمت داخل كاسه استخر ضروری مي باشد .
3- نازك كاری داخل استخر
سطوح داخلي كاسه استخر باید با مصالح مقاوم، نسبتاً نرم و کاملا صاف پوشيده شود، به گونه ای كه در اثر تماس با كلر و سایر یون های گندزدای موجود درآب آسيب نبيند، به سهولت تميز شود و در تماس با بدن شناگران ایمني لازم فراهم گردد.
سطوح نازك كاری شده داخل كاسه استخر باید بدون شکستگي و فرو رفتگي بوده و از ایجاد گوشه و لبه های تيز اجتناب شود.
4- برخی از انواع مصالح پوششی داخل استخرمطابق استاندارد 11029:
روكش های محافظتي مصنوعي
كاشي كاری
نازك كاری های تركيبي
دیواره های استخر باید با سطح آب و خط شنا زاویه 90 درجه داشته باشد و از جنس محکم ساخته شود و تا عمق 81 سانتي متری زیر آب غير لغزنده باشد تا شناگران را قادر سازد در برگشت، عمل تماس و فشار به دیواره را بدون ایراد انجام دهند.
5- وجود لبه های مخصوص قرار دادن پا و استراحت در دیواره های استخر مجاز است. عمق این لبه ها نباید از 1 متری زیر سطح آب كمتر باشد و پهنای آنها باید بين 10 تا 15 سانتي متر ساخته شود.
6- سطح دیوارها باید صاف، بدون شکاف و به رنگ روشن باشد.
7- وجود آبراه یا موج گير در اطراف دیواره مجاز مي باشد، اما باید با یك شبکه مشبك و یا حفاظ پوشانده شده و به گونه ای نصب شده باشد كه امکان اتصال صفحات لمسي در فاصله 30 سانتي متری باالی سطح آب وجود داشته باشد. عمق این لبه ها نباید از عمق 1/2 متری زیر سطح آب كمتر باشد و پهنای آنها باید بين10 تا 15 سانتي متر ساخته شود.
ماده 27
لبه استخر باید از مصالح بسيار محکم و با دوام به صورت پيوسته و بدون شکاف و یا گوشه های تيز ساخته شود. لبه استخرها باید غير لغزنده و در استخرهای روباز مقاوم در برابر یخبندان باشد.
مصالح پوششي لبه های استخر مي تواند از جنس وینيل ، فایبرگالس، كاشي و یا سنگ پالك یا سایر مصالح مشابه باشد.
ماده 28
1-كف پوش های ساختمان استخر صاف، مسطح، بدون ترك خوردگي، از جنس قابل شستشو و بدون لغزندگي باشد.
تبصره: فرش كردن استخر و محوطه آن ممنوع مي باشد مگر فرش هایي كه دارای تایيدیه برای استفاده در استخر باشد و این فرش ها نباید جاذب آب بوده و خطر ليز خوردن شناگران بر روی آنها وجود داشته باشد
2-موزائيك های اپوكسي یا فرش های لاستیکي در كف استخرها بهتر است با اندود كاری یا با روكش های محافظتي مصنوعي تركيب شود
ماده 29
سقف و دیوار سالن های استخر:
سقف: باید صاف، حتي االمکان مسطح، بدون ترك خوردگي و قابل نظافت بوده و به رنگ روشن و همواره تميز باشد.
استفاده ازسقف كاذب در استخر شنا بلامانع است.
به منظور بهره برداری بهتر و بيشتر از سقفهای كاذب باید در طراحي و آن موارد زیر رعایت گردد:
امکان بازرسي راحت و آسان فضای داخل سقف كاذب.
جلوگيری از ورود بخار آب ایجاد شده بداخل سقف كاذب.
امکان انجام تعميرات در مواقع الزام.
امکان تهویه دائمي فضای داخل آن.
امکان تخليه دائمي فضای داخلي آن از بخار آب.
امکان تنظيم دمای داخلي سقف كاذب.
امکان دميدن هوای خشك و گرم با فشار زیاد به داخل.
مصالح جاذب صدا در استخر باید در برابر تخریب ناشي از مواد شيميایي و رطوبت مقاوم باشد.
الزامات مربوط به استحکام، پایداری و نيز شرایط ایمني و بهداشت دیوارهای سالن های استخر شنا در استاندارد ملي ایران به شماره 4579 ارایه شده است كه باید در طراحي مد نظر قرار گيرد.
دیوارسالن های استخر: تا زیر سقف از جنس مصالح سنگ كاشي، و یا سایر مصالح مشابه كه صاف، بدون شکاف و دارای استحکام و در برابر رطوبت مقاوم است باشد.
دیوار ساختمان: از كف تا سقف از مصالح مقاوم بوده و طوری باشد كه از ورود حشرات و جوندگان جلوگيری بعمل آورد.
ماده 30
ورودی استخر
ورودی شناگران به استخر شنا باید در محلي قرار داشته باشد كه استخر دارای حداقل عمق بوده و نباید بيشتر از 1/2 متر باشد.
ورودی استخر برای افراد ناتوان جسمي باید در قسمت كم عمق استخر تعبيه شده باشد. مجموع ارتفاع پله های ورودی به داخل آب استخر باید حداكثر 450 ميلي متر باشد. به عنوان یك گزینه جایگزین، استفاده از بالابر یا سطح شيب دار با شيب ملایم نيز مورد قبول است.
ماده 31
محل نشانه گذاری:
عمق آب در قسمت های مختلف استخر باید به وضوح بر روی دیوار بالای هر قسمت و یا توسط یك تابلو در كنار محوطه و در نقاط عميق و كم عمق و محل انتقال از عمق كم به منطقه عميق نصب شود.
همچنين در هر افزایش عمق 60 سانتي متری باید یك تابلو نصب گردد. فاصله تابلوهای مورد اشاره تا لبه استخر نباید بيشتر از 7/5 متر باشد.
ماده 32
حوضچه كلر در استخر
در محل ورود شناگران به استخر و نيز در محل خروج از سرویس های بهداشتي باید حوضچه های حاوی محلول گندزدا كننده پا حوضچه كلر قرار داده شده باشد.
ميزان غلظت كلر در حوضچه كلر مطابق راهنمای نظارت وپایش آب استخرهای شنا و شناگاه های طبيعي در حد 1000 میلی گرم در ليتر ppm، یك درصد باشد.
ماده 33
رختکن استخر
-1-33 ساختمان رختکن باید دارای ابعادی متناسب با ظرفيت استخر و تعداد مراجعين بوده و به ازای هر 75 نفر شناگر یك عدد رختکن تعبيه گردد.
-2-33 برای هر شناگر باید كمدهای لباس و رختکن برای حفظ لباس شناگران وجود داشته باشد.
-3-33ترتيب قرارگيری رختکن باید به این گونه باشد كه درابتدا رختکن، سرویس بهداشتي توالت و روشویي ، دوش ها و سپس حوضچه گندزدایي پاها قرار داشته باشد.
-4-33كف رختکن ها از سنگ، سراميك یا موزائيك یا سایر مصالح مشابه و صاف غير لغزنده باشد.
-5-33 محل اتصال دیواره ها و كف باید به صورت مقعر و صاف بوده و فاقد هرگونه حفره یا شکاف باشد.
-6-33 رختکن ها باید به طور مرتب نظافت شده و با محلول های گندزدا كف و دیوارهای آن گندزدائي گردد.
-7-33 رختکن باید مجهز به اطاقك های تعویض لباس به ابعاد حداقل یك متر مربع باشد.
-8-33 استفاده از فرش یا موكت در محوطه دوش یا سرویس بهداشتي ممنوع است.
ماده 36
سرویس های بهداشتی استخر:
-1-36 به ازاء هر 75 شناگر یك عدد وحداقل 2 عدد روشویي مجهز به آب سرد وگرم در نظر گرفته شود.
-2-36 توالت مجهز به آب سرد و گرم بوده و به ازاء هر40 شناگر یك عدد و حداقل 2عدد باشد.
-3-36 تمامي تجهيزات و ملحقات محل دوش گرفتن باید در تمامي اوقات استفاده شناگران در شرایط كاملا تميز و بهداشتي باشد. تمامي سرویس های بهداشتي باید دارای سيستم تهویه بوده و این سيستم همواره به درستي كار كند.
ماده 37
دوش های آب استخر
-1-37 دوش ها باید دارای آب گرم با حداقل درجه حرارت 32 درجه سلسيوس و حداكثر درجه حرارت 43 درجه سلسيوس باشد.
-2-37 پرده های محل دوش گرفتن باید كاملا تميز بوده و صابون یا مایع شستشوی سر و تن در محل وجود داشته باشد.
-4-37 باید مطابق با استاندارد به ازای هر 10 شناگر در استخرهای زمان آزاد حداقل یك دوش در نظر گرفته شده باشد.
-5-37 برای استخرهای سانسي در زمان سانس 2 ساعته، به ازا هر 5 شناگر یك عدد، در سانس 3 ساعته، به ازاء هر 7 شناگر یك عدد و در سانس 4 ساعته به ازاء هر 10 شناگر یك عدد در نظر گرفته شود
ماده 38
دفع فاضلاب
1- تمامي تجهيزات و شبکه لوله كشي باید به گونه ای طراحي و ساخته شود كه عمل دفع فاضلاب بطوركامل از طریق مجرای فاضلاب و شيرهای تخليه یا روشهای دیگر انجام شود.
2- سيستم جمع آوری و دفع فاضالب باید مورد تایيد وزارت باشد.
3-استخر باید تمام فاضلاب توليدی را به طریق بهداشتي چاه جاذب، تصفيه خانه اختصاصي، تخليه به شبکه جمع آوری فاضالب دفع نمایند. در هر صورت باید از برگشت فاضالب به داخل مکان یا به محوطه واحد اجتناب گردد.
ماده 39
مدیریت پسماند:
1- برای جمع آوری پسماندها باید زباله دان درپوش دار، زنگ نزن، قابل شستشو، قابل حمل و با حجم و تعداد كافي موجود باشد.
2- زباله دان باید دارای كيسه زباله بوده و در محل مناسب قرار گرفته و زباله دان و اطراف آن همواره تميز باشد.
3-درصورت وجود جایگاه موقت نگهداری پسماند باید دارای شرایط زیر باشد:
- دیوارها از جنس سنگ، سراميك و كاشي یا سایر مصالح مشابه بوده و قابل شستشو باشد.
- دارای كف شور و توری ریز باشد.
- جایگاه مجهز به شير آب گرم و سرد باشد.
- مخازن زباله، دردار، قابل شستشو، گندزدایي و متحرك بوده و به تعداد كافي موجود باشد.
- در و پنجره ها سالم و دارای توری ریز باشد.
- تهویه مناسب داشته باشد.
- جایگاه موقت پسماند همواره تميز بوده، و به صورت منظم شستشو و گندزدایي گردد.
ماده 40
الزامات رختشویخانه
-1-41 محل رختشویخانه باید به طور كامل از سایر قسمت ها مجزا باشد و همواره تميز باشد.
-2-41 رختشویخانه باید دارای آب سرد و گرم تحت فشار باشد.
-3-41 رختشویخانه باید دارای تهویه باشد.
-4-41ترالي یا چرخ دستي حمل وسایل تميز و شستشه شده باید جدا از ترالي حمل وسایل كثيف باشد.
-5-41 به طور كلي تهویه در رختشویخانه 13 ليتر بر ثانيه به ازای هر نفر یا 25 فوت مکعب در دقيقه باشد.
-6-41 هوای فضای استقرار ماشين خشك شویي باید به طور مکانيکي تخليه شود.
-7-41در سالن خشك شویي، مقدار تخليه هوا باید دست كم 5 ليتر در ثانيه بر مترمربع مساحت كف سالن باشد.
-8-41سيستم تخلية هوا باید به كنترل خودكار مجهز باشد تا در هنگام كاركردن ماشين، این سيستم هم به طور خودكار فعال شود.
-9-41 رختشویخانه باید تا زیر سقف از جنس كاشي یا سایر مصالح مشابه باشد.
-11-41 در و پنجره باید سالم و پنجره های بازشو مجهز به توری سيمي ضد زنگ باشد.
تبصره ماده 40
کانال تخليه هوای خروجي ساختماني كه ماشين رخت خشك كن در آن قرار دارد باید مجهز به دمپر جلوگيری از جریان معکوس باشد و دهانة خروجي هوا از كانال تخليه نباید توری داشته باشد.
ماده 41
حشرات و جوندگان
1- ساختمان استخر، درها و پنجره ها به نحوی طراحي گردد تا از ورود مگس، پشه، سایر حشرات، سگ، گربه و موش به محوطه استخر جلوگيری گردد
2- به منظور كنترل حشرات و جوندگان باید تمهيدات الزم از جمله نصب توری، پرده باد، حشره كش برقي، تهویه مطبوع، استفاده از آفت كش ها و مواد شيميایي با توجه به شرایط مركز در نظر گرفته شود.
3- باید تمام پنجره های منتهي به فضای باز مجهز به توری باشد. در قسمت درهای ورودی مي توان از جریان هوا پرده باد برای جلوگيری از ورود حشرات استفاده نمود. سوراخ ها، منافذ، آب گذرها و سایر مکان هایي كه احتمال دسترسي آفات را بيشتر مي سازد باید كاملا بسته شوند.
4- در صورتي كه از روش های شيميایي ابقایي و طعمه گذاری شيميایي برای مبارزه با حشرات و جوندگان استفاده مي گردد باید این فرایند توسط شركت های دارای پروانه از معاونت های بهداشتي دانشگاه ها / دانشکده های علوم پزشکي انجام گردد.
5- هنگام استفاده از حشره كش ها و آفت كش ها و سایر مواد دوركننده حشرات باید به دستورهای شركت سازنده عمل گردد.
ماده 42
سيستم تهویه:
1- در استخرهای شنا، سيستم تهویه مکانيکي، نه تنها باید برای فضای پيراموني كاسه استخر به دليل ميزان بالای رطوبت و مواد شيميایي موجود پيش بيني گردد، بلکه برای دیگر فضاهای وابسته به استخر از قبيل رختکن ها، دوش ها، مکان های شست و شو، نظافت و سایر فضاهای موجود نيز باید درنظرگرفته شود.
2- عمل تهویه در استخرهای شنا باید به صورت 24ساعته انجام شود، اما در طول مدت زماني كه از استخر استفاده نمي شود مي توان ميزان آن را كاهش داد همچنين تهویه باید به نحوی باشد كه هيچ گونه بوی نامطبوع در محيط استخر استشمام نشود.
3- در استخرهای سرپوشيده باید از تجهيزات مناسب تهویه به منظور تخليه هوای داخل سالن كه حاوی مقادیر زیادی گاز كلر متصاعد شده از آب استخر مي باشد، استفاده شود.
جدول5 تعویض هوا بر حسب نوع فضا
ماده 43
دمای هوای اطراف استخر
درجه حرارت هوای استخرهای سرپوشيده باید یك تا دو درجه بالاتر از دمای آب باشد اما نباید بيشتر از30 درجه سلسيوس شود.
جدول 6 درجه حرارت هوای محيط استخرهای سرپوشيده
ماده 44
سيستم روشنایی
1- سطح آب: روشنایي باالی سطح آب باید حداقل 323 لوكس باشد. حداقل روشنایي یك متر بالای سطح آب باید 600 لوكس باشد.
2- محوطه استخر: حداقل روشنایي 600 لوكس باید در محوطه استخرهای شنای مخصوص مسابقه تامين شود
3-در صورت استفاده از نور مصنوعي برای روشنایي سالن های استخر شنا، شدت نور در باالی سکوهای استارت و انتهای برگشت نباید كمتر از 600 لوكس باشد.
4- در سالن های مخصوص برگزاری مسابقات شيرجه نيز حداقل روشنایي در سطحي معادل یك متر بالاتر از سطح آب باید برا بر 600 لوكس باشد.
5- در مسابقات المپيك در تمامي محوطه استخر ميزان روشنایي 1500 لوكس باید تعبيه شود.
سیستم روشنایی اضطراری:
تمامي استخرهای سرپوشيده و یا استخرهای روبازی كه شنا كردن در شب نيز در آنها انجام مي شود و یا كليه استخرهایي كه نور طبيعي كافي برخوردار نيستند، باید به یك سيستم روشنایي اضطراری نيز مجهز باشند.
ماده 45
سونا
دیوار اتاقك سونا: دیوار اتاق سونا از كف تاسقف از مصالح مقاوم و غيرقابل نفوذ نسبت به حشرات وجوندگان باشد.
کف اتاقك سونا: كف پوش های اتاقك سونا صاف، مسطح، بدون ترك خوردگي، شکاف و از جنس قابل شستشو وبدون لغزندگي و مطابق با شرایط مطلوب باشد.
سکوها ونیمکت های سونا: كليه سکوها ونيمکت ها از جنس مقاوم، سالم وبدن ترك خوردگي وشکستگي باشد.
اتاقك سونای مرطوب: جنس مصالح آن از نوع مقاوم در برابر رطوبت باشد.
دمای اتاقك سونا: لازم است دمای اتاقك سونای خشك در محدوده 70-90 درجه سلسيوس و دمای اتاقك سونای مرطوب در محدوده 30-50 درجه سلسيوس كنترل شود .
توصیه های بهداشتی در زمان استفاده از سونا:
از كل زمان استفاده از این نوع استخر 75 درصد زمان اول به شناكردن و 25درصد وقت مابقي به استفاده از سونا اختصاص یابد.
نوشيدن آب قبل از ورود به سونا جهت پيشگيری از بروز هرگونه عارضه توصيه مي شود.
با توجه به گرمای محيط سونا، مدت زمان استفاده از آن به گونه ای باشد كه موجب عرق كردن بيش از حد نگردد.
مبتلایان به صرع و دیابت مجاز به استفاده از سونا نمي باشند
از كشيدن سيگار قبل و هنگام سونا پرهيز شود.
خوردن غذا و نوشابه گازدار قبل از سونا و در ميان دفعات سونا زیان آور است و از آن باید اجتناب نمود.
