متن آیین نامه

تبصره 2 ماده 2

تعداد طبقات مدارس براي دوره هاي ابتدايي و راهنمايي حتي الامكان دو طبقه و در صورت ضرورت حداكثر سه طبقه و براي دبيرستان هاي فني و حرفه اي و كار و دانش حداكثر چهار طبقه مجاز است .

تبصره 3 ماده 2

ضوابط احداث خوابگاه ، سالن غذاخوري ، آشپزخانه ، انبار ، سردخانه ، بوفه ، حمام ، سرويس هاي بهداشتي و ضوابط و معيارهاي طراحي فضاهاي آموزشي و پرورشي سازمان نوسازي، توسعه و تجهيز مدارس كشور رعايت گردد .

تبصره 4 ماده 2

 آيين كار مكان يابي و ساختمان ، تجهيزات و بهداشت بوفه مدارس مي بايست با استاندارد 4072 مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مطابقت داشته باشد.

ماده 3

لازم است نقشه هاي ساختماني مدارس و ساير فضاهاي مرتبط در مقطع مختلف تحصيلي منطبق با معيارهاي بهداشتي و براساس استانداردهاي موجود در ضوابط طراحي فضاها ( مربوط به سازمان نوسازي، توسعه و تجهيز مدارس كشور و بند 7 استاندارد ملي ايران ، شماره 2086 مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران ) طراحي شود.

تبصره ماده 3

هر گونه اصلاحات ، تعويض محل و توسعه ساختمان مشمول ماده 3 اين آيين نامه خواهد بود .

ماده 4

ديوارهاي كلاسها بايد كاملاٌ خشك، بدون درز ، صاف و حداقل تا ارتفاع كف پنجره ها از سنگ مناسب استفاده شده و بقيه سطح ديوار مطابق با جدول رنگ فضاهاي آموزشي و جدا ول نازك كاري رنگ آميزي گردد و تمهيدات لازم جهت جلوگيري از انتقال صوت به كلاس مجاور انجام شود .

ماده 5

كف كلاسها، راهروها و پله ها بايد مقاوم ، مسطح و قابل شستشو بوده و لغزنده نباشد.

ماده 6

سقف كلاسها بايد صاف ، بدون درز و شكاف و به رنگ روشن باشد.

ماده 7

تابلو كلاس درس بايد در محلي مناسب كه نور كافي به آن مي رسد قرار داشته و در معرض ديد كامل دانش آموزان و به رنگ سبز مناسب و غير براق باشد ، تا از ايجاد خيرگي بر اثر بازتاب نور جلوگيري گردد . فاصله تابلو كلاس درس از اولين رديف دانش آموزان نبايد از 2.2 منر كمتر باشد .

ماده 8

 براي هر نفر دانش آموز در كلاس حداقل بايد 1.25 متر مربع سطح در نظر گرفته شود . حداكثر ابعاد قابل قبول براي كلاس درس 8 متر طول و 7 متر عرض مي باشد . ارتفاع سقف كلاس نبايد از 3 متر كمتر باشد .

ماده 9

ضوابط ارگونومي (مناسبات فيزيكي بدن) براي دانش آموزان دوره هاي مختلف تحصيلي بايد بر اساس معيارها و ضوابط طراحي سازمان نوسازي مدارس و مركز سلامت محيط وكار و بند 6 استاندارد ملي ايران 2086 موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران ، در ساخت تجهيزات ، منطبق باشد .

ماده 10

 پله هاي مشرف به پرتگاه در مدارس بايد لغزنده نبوده و به نرده مناسب مجهز باشد .

ماده 11

حداكثر ارتفاع پله در مدرسه 18 سانتيمتر و حداقل عرض آن 30 سانتيمتر و طول آن حداكثر 1.30 متر باشد .

ماده 12

 نقشه مدارس استثنايي، طبق ضوابط و استانداردهاي موجود براي معلولين بوده و كلاسها در طبقه همكف در نظر گرفته شود .

ماده 13

در و پنجره هاي مشرف به فضاي خارج ، براي جلوگيري از ورود حشرات بايد به توري سيمي مناسب مجهز باشند و پنجره هاي طبقات فوقاني مشرف به پرتگاه علاوه بر موارد فوق داراي نرده محافظ يا كتيبه ثابت باشد ( از جا شيشه بزرگ استفاده نشود ).

ماده 14

لاس دانش آموزان خرد سال بايد در طبقات پايين تر ساختمان قرار گيرد .

ماده 15

ايجاد هر گونه بالكن و تراس مرتبط با كلاس ممنوع است .

ماده 16

سالن اجتماعات، كارگاه، آموزشگاه، مكانهاي ورزشي و اتاقهاي عمومي در نقشه ساختماني مدرسه طوري منظور شود ، كه مزاحمتي براي كلاسهاي درس بوجود نياورد .

ماده 17

در مدارس شبانه روزي مساحت اتاق خواب بايد مطابق استانداردهاي طراحي فضاي سازمان نوسازي ، توسعه و تجهيز مدارس و مركز سلامت محيط و كار، براي هر اتاق خواب حدود 40 متر مربع با 4 تخت دو طبقه به ظرفيت 8 نفر باشد ( براي هر نفر 5 متر مربع سطح در نظر گرفته شود).

تبصره ماده 17

حداكثر تعداد افراد در هر اتاق عمومي نبايستي بيش از 8 نفر باشد .

ماده 18

كف آزمايشگاه و سطح ميزهاي آن بايد قابل شستشو و نسبت به حرارت و مواد شيميايي و غيره مقاوم باشد.

ماده 19

آب مورد مصرف بايد با استاندارد ملي 1053 و 1011 مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مطابقت داشته باشد .

تبصره 1 ماده 19

در روستاهايي كه آب لوله كشي دارند بايد مدرسه به شبكه آب روستا متصل شود .

تبصره 2 ماده 19

در مدارسي كه از آب لوله كشي برخوردار نيستند و يا با قطع آب شبكه مواجه مي باشند لازم است با استفاده از منبع بهداشتي ، ذخيره آب مورد نياز شرب و ساير مصارف بهداشتي با رعايت ضوابط و براي هر دانش آموز حداقل 15 ليتر در روز تامين گردد . ضمنا براي مدارس شبانه روزي حداقل ميزان آب مصرفي يكصد ليتر براي هر نفر در نظر گرفته شود .

تبصره 3 ماده 19

آبخوري عمومي آموزشگاه بايد داراي شرايط زير باشد :

الف) كف محوطه آبخوري قابل شستشو و داراي شيب كافي و مناسب به طرف مجراي فاضلاب باشد .

ب) ديوار لبه آبخوري بايستي از جنس قابل شستشو (نظير كاشي) بوده و داراي شيب مناسب بطرف مجراي فاضلاب باشد.

ج) ديوار اطراف آبخوري از جنس قابل شستشو (نظير كاشي ، سراميك ، سنگ و …) باشد .

د) آبخوري عمومي دانش آموزان بايد با شيرهاي مناسب يا آب سرد كن مجهز گردد و حداقل براي هر 45 نفر يك شير آبخوري پيش بيني شود . ارتفاع شير آن متناسب با سن دانش آموزان در دوره هاي مختلف تحصيلي (100- 75 سانتيمتر) از سطح زمين باشد .

ه) آبخوري بايد خارج از سرويس هاي بهداشتي و با رعايت شرايط بهداشتي و با فاصله حداقل 15 متر احداث گردد .

ماده 20

تعداد توالت ها در مدرسه به ازاء هر 40 نفر حداقل يك چشمه توالت و هر 60 نفر يك دستشوئي در نظر گرفته شود .

تبصره 1 ماده 20

مشخصات بهداشتي توالتها و دستشوئيها از نظر طراحي و اجرا مطابق با موارد مندرج در ماده 2 آيين نامه باشد .

تبصره 2 ماده 20

ارتفاع دستشوئي ها متناسب با سن دانش آموزان در دوره هاي مختلف تحصيلي (75-60 سانتيمتر از سطح زمين ) باشد .

تبصره 3 ماده 20

استفاده از صابون مايع در دستشوئي ها ضروري بوده كه بهتر است توسط مخزن ثابت صابون مايع و لوله كشي روي دستشوئي ها انجام شود .

ماده 21

نحوه دفع فاضلاب بايستي بر اساس استاندارد هاي موجود از نظر بهداشتي ، طراحي و اجرا شود .

تبصره 1 ماده 21

مناطقي كه سيستم دفع فاضلاب (اگو) ندارند ، دفع فاضلاب به چاههاي جاذب و يا سپتيك تانك طبق اصول بهداشتي انجام گرفته و طرح آن بايستي طبق ضوابط و معيارهاي طراحي فضاي آموزشي و پرورشي سازمان نوسازي ، توسعه و تجهيز مدارس كشود تهيه و اجرا گردد .

تبصره 2 ماده 21

حجم سپتيك تانك يا چاه فاضلاب بر اساس طراحي پروژه از نظر معماري با توجه به ظرفيت مدرسه محاسبه و تعيين گردد.

ماده 22

كلاسها بايد حتي الامكان طوري ساخته شوند كه از نور طبيعي استفاده نمايند ، ترجيحا پنجره ها در سمت چپ دانش آموزان تعبيه شود و سطح آن حدود يك پنجم مساحت كلاس باشد .

تبصره 1 ماده 22

در مورد كلاسهاي شبانه روزي و يا كلاسهايي كه اجبارا از نور مصنوعي استفاده مي نمايند شدت روشنائي بايستي برابر 500-300 لوكس بوده و نحوه تابش طوري باشد كه ايجاد خيرگي دانش آموزان ننمايد .ميزان نور راهروها بايستي برابر 150-100 لوكس و رختكن ها و دستشوئي ها حداقل 500-100 لوكس در نظر گرفته شود .

تبصره 2 ماده 22

شدت روشنايي براي كارگاه هاي فني و حرفه اي در مدارس و آزمايشگاهها مطابق با معيارهاي بهداشت كار موضوع ماده 85 قانون كار جمهوري اسلامي ايران رعايت شود .

ماده 23

درجه حرارت مناسب جهت كلاسها بين 21- 18 درجه سانتيگراد و رطوبت 60-50 درصد مي باشد .

تبصره ماده 23

در مورد تامين گرماي كلاسها بايد ضوابط زير رعايت شود : وسايل گرمايشي بخصوص بخاري هاي گازي مدارس بايد استاندارد بوده و گازهاي حاصل از سوخت دستگاههاي مولد حرارت به خارج از كلاس هدايت شود تا حداقل اكسيژن را براي سوخت كامل مصرف كند . خطر آتش سوزي وجود نداشته باشد و فضاي كلاس را بطور يكنواخت گرم نمايد ( نكات ايمني بطور كامل رعايت گردد) .

ماده 1

محلي كه براي احداث مدرسه در نظر گرفته مي شود ، بايد در فاصله و موقعيت مناسبي نسبت به مراكز جمعيتي و نواحي مسكوني و آموزشي بوده و در مالكيت آموزش و پرورش و داخل محدوده شهري يا روستا قرار داشته، و امكان دسترسي به تاسيسات مانند آب، برق، تلفن و گاز داشته باشد.

بر اساس مطالعات اقليمي منطقه ، در هنگام احداث ساختمان مدرسه ، رعايت نكات زير ضروري است :

با توجه به تعيين جهت وزش باد ، زمين انتخابي نبايد در مسير و مجاورت عوامل الودگي زا مانند كارخانجات صنعتي ، شيميايي ، محل هاي دفن زباله ، فاضلاب شهري ، دامداري ، مرغداري ، دباغ خانه ها ، كشتارگاه ها ، كوره هاي آجرپزي ، محل انباشت كود و ساير مراكزي كه به نحوي ممكن است ايجاد دود ، بو و گرد غبار نمايد قرار داشته باشد .بايد دقت شود تا محل احداث مدرسه در جوار بيمارستان ، تيمارستان، گورستان، زندان، خطوط راه آهن ، بزرگراهها قرار نداشته باشد و خارج از حريم هاي كابلهاي فشار قوي برق (هوايي يا زميني) خطوط اصلي و فرعي گاز رساني ، پست هاي زميني فشار قوي ، پمپ بنزين ، محل عرضه و فروش كپسول هاي گاز ، انبار هاي مواد محترقه، منفجره ، تركيبات شيميايي مانند كاغذ ، پارچه ، لاستيك ، چوب ، الياف و غيره و نيز در مسير حوزه هاي آبريز فرعي و مصب رودخانه واقع نشود .