کلیات قانون

  • عنوان : آيين‌نامه اجرايي نحوه تشكيل و برگزاری انتخابات اتحاديه‌‏هاي كشوري
  • تاریخ تصویب : 26 اسفند 1403
  • مرجع تصویب : هیات عالی نظارت بر سازمان‌های صنفی کشور
  • رده : ایران
  • تعداد ماده : 27
  • تعداد تبصره : 14

آخرین بروزرسانی : 07 آبان 1405

بخش اول - تعاریف

ماده ۱

تعاريف:

قانون: قانون نظام صنفی.

هيات: هيات عالي نظارت.

دبيرخانه: دبيرخانه هيات عالي نظارت.

اتاق: اتاق اصناف ايران.

اتحاديه: اتحاديه كشوري.

هيات مديره: هيات مديره اتحاديه‏.

بازرس: بازرس اتحاديه.

داوطلبان: داوطلبان عضويت در هيات مديره و بازرسان.

انتخابات: انتخابات هيات مديره و بازرسان اتحاديه‏.

هيات اجرايي: هيات اجرايي برگزاري انتخابات.

كميته: كميته بررسي و تطبيق شرايط داوطلبان.

ماده ۲

دبیرخانه مکلف است با همکاری اتاق، صنوف موضوع تبصره «7» ماده «21» قانون را شناسائي و جهت تاييد به وزیـر صنعت، معدن و تجارت پیشنهاد نمايد.

ماده ۳

درصورت تاييد و موافقت وزير صنعت، معدن و تجارت، دبيرخانه موظف است اقدامات لازم را برای برگزاري انتخابات و تشكيل اتحاديه به عمل آورد.

بخش دوم - شرایط انتخاب‌کنندگان

ماده ۴

داشتن پروانه کسب دائم يا موقت (با رعايت تبصره «2» ماده «5» قانون)

تبصره ماده ۴

هر فرد صنفي در انتخابات داراي يك حق رأي مي­باشد، حتي در صورت داشتن بيش از يك پروانه كسب در همان صنف.

بخش سوم - شرایط انتخاب شوندگان

ماده ۵

شرايط داوطلبان (هيات مديره و بازرسان) عبارت است از:

  • تابعيت جمهوري اسلامي ايران (با ارائه شناسنامه و تصوير آن)
  • اعتقاد و التزام عملي به نظام جمهوري اسلامي ايران (با استعلام از وزارت اطلاعات)
  • نداشتن سوء پيشينه كيفري مؤثر(با استعلام از مراجع ذی صلاح قضایی)
  • عدم ممنوعيت تصرف در اموال، مانند حجر، ورشكستگي و افلاس (با استعلام از مراجع ذی صلاح قضایی)
  • عدم اعتياد به مواد مخدر (با استعلام از نيروي انتظامي)
  • عدم اشتهار به فساد (با استعلام از نيروي انتظامي)
  • داشتن حداقل مدرك تحصيلي ديپلم براي افراد فاقد سابقه عضويت در هيات مديره، (مدرك تحصيلي یا گواهی معتبر از اداره آموزش و پرورش)
  • حداكثر سن در زمان ثبت نام هفتاد و پنج سال (با ارائه شناسنامه و يا تصوير آن)
  • داشتن پروانه كسب معتبر دائم (با ارائه تصوير پروانه کسب و استعلام از اتاق)
  • تبصره- پروانه كسب معتبر، مجوزي است كه تاريخ اعتبار آن منقضي نگرديده، صاحب آن تغيير شغل نداده و واحد صنفي خود را به غير واگذار و يا اجاره نداده باشد، واحد صنفي فعال و مكان آن تغيير نيافته باشد.
  • وثاقت و امانت (اصل بر برائت است مگر وجود مدرک مستندي مبنی بر فقدان وثاقت و امانت)

بخش چهارم - هیات اجرایی برگزاری انتخابات

ماده ۶

به ‏منظور برگزاری انتخابات، هيات اجرايي زير نظر دبير هيات و با تركيب نمایندگان دستگاه‌های زير تشكيل و تصميمات آن با اكثريت آراء معتبر مي‌ باشد:

  •  مركز امور اصناف و بازرگانان و دبیرخانه. (به ‏عنوان رييس)
  • وزارت كشور.
  • يكي از اعضاي هيات رييسه اتاق به انتخاب هيات رييسه.

تبصره ۱ ماده ۶

محل استقرار هيات اجرائي در مركز امور اصناف و بازرگانان و دبیرخانه بوده و محل اخذ رأی نیز توسط هيات اجرايي با همکاری اتاق اصناف ايران تعيين مي‌گردد.

 

تبصره ۲ ماده ۶

فراخوان ثبت نام از طريق انتشار آگهی در يكي از روزنامه‌هاي کثیرالانتشار مي‌باشد.

ماده ۷

داوطلبان حائز شرايط مي‌بايست شخصاً با مراجعه به سازمان صنعت، معدن و تجارت استان ذی‌ربط نسبت به تكميل پرسشنامه (مطابق الگوي دبيرخانه) و ارائه تصاویر پروانه کسب، شناسنامه، کارت ملی، مدرک تحصیلی و اصل آنها (جهت تطبيق) به انضمام شش قطعه عکس 4 ×6 جهت ثبت نام اقدام نمايند.

تبصره ۱ ماده ۷

عضويت افراد در هيات مديره بيش از دو دوره متوالي و يا چهار دوره متناوب ممنوع مي‌باشد.

تبصره ۲ ماده ۷

افراد زير نمي‏توانند در اولین انتخابات بعدي اتحاديه داوطلب شوند:

  • اعضاي معزول هيات مديره.
  • اعضاي هيات مديره يا داوطلباني كه استعفاء و انصراف آنان موجب اخلال در برگزاري انتخابات شده است.

تبصره ۳ ماده ۷

افراد موضوع تبصره «6» ماده «22» قانون درصورتی می‏توانند داوطلب شوند که قبل از ثبت نام از سمت خود استعفاء نمایند. ارائه مدارك رسمي پذيرش استعفاء آنان پيش از شروع به كار در هيات مديره الزامي است.

ماده ۸

دبیرخانه موظف است شش ماه قبل از پایان عمر قانونی اتحادیه، دستور برگزاری انتخابات اتحادیه مزبور را به هیات اجرایی صادر نماید تا انتخابات در مهلت مقرر برگزار شود.

ماده ۹

دبيرخانه مكلف است ظرف مهلت بيست روز از طريق سازمانها و ادارات صنعت، معدن و تجارت و اتاق اصناف شهرستان ها در سراسر كشور موضوع تشكيل اتحادیه کشوری را به واحدهاي صنفي مربوطه اعلام و از اعضاي داراي پروانه كسب معتبر در رسته صنفي ذيربط كه داراي شرايط عضويت در هيات مديره اتحاديه كشوري مورد نظر مي‏باشند برای ثبت نام، دعوت به عمل آورد

 

ماده ۱۰

چنانچه تعداد داوطلبان عضویت در هيات مديره براي اتحادیه‌های صنفي داراي کمتر از هزار عضو، کمتر از ده نفر و در اتحادیه‌های صنفي بیش از هزار عضو، کمتر از پانزده نفر و تعداد دواطلبان بازرس كمتر از سه نفر باشد، هيات اجرايي موظف است مهلت ثبت نام را حداكثر براي دو نوبت متوالي و هر نوبت به مدت ده روز تمديد و پس از پايان ثبت نام فهرست داوطلبان را براي بررسي به كميته ارسال نمايد.

بخش پنجم - کمیته بررسی و تطبیق شرایط داوطلبان

ماده ۱۱

به‏ منظور بررسي و تطبيق شرايط داوطلبان، كميته‌اي با تركيب نمایندگان دستگاه‏های زير تشكيل و تصميمات آن با اكثريت آراء صورت مي‏‌گیرد:

  • وزارت صنعت، معدن و تجارت (به عنوان ريیس)
  • سازمان تعزيرات حكومتي.
  • نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران.
  • دو نفر از اتاق (به انتخاب هيات رييسه، مشروط بر اينكه خود نامزد انتخابات نباشند)

تبصره ۱ ماده ۱۱

وظیفه این کمیته تطبيق شرايط مندرج در ماده «5» اين آيين‌نامه و حصول اطمینان از صحت موارد مذکور از طریق رویت اسناد مثبته و بررسی مدارک و شواهد است. مسئوليت مكاتبات كميته و هماهنگي‌هاي لازم بر عهده رييس آن است.

تبصره ۲ ماده ۱۱

در صورت درخواست رييس كميته، رؤساي سازمانهاي صنعت، معدن و تجارت موظف به همكاري در اين خصوص خواهند بود.

ماده ۱۲

کمیته موظف است پس از دريافت فهرست داوطلبان حداكثر ظرف يك ماه شرايط آنها را برابر بندهاي مقرر در ماده «5» این آیین‏نامه از مراجع ذيربط استعلام نمايد و مراجع مذکور موظفند حداکثر ظرف مدت پانزده روز از تاریخ دريافت استعلام، نظر قطعي و نهايي خود را اعلام دارند. عدم اعلام نظر در مهلت مذكور به منزله نظر مثبت است.

تبصره ۱ ماده ۱۲

انجام استعلام، از مراجع مربوطه در حدود وظايف قانوني آنها و شروط مرتبط بوده و کمیته می‏بایست از ترتیب اثر دادن به اظهار نظرهاي مبهم (از قبیل به مصلحت نمی‏باشد، موافقت موقت، مشروط، یکساله و جایز نیست) خودداری نماید. بدیهی است اینگونه اظهارنظرها در رد صلاحيت داوطلبان تاثيري ندارد.

تبصره ۲ ماده ۱۲

كميته موظف است دليل يا دلايل مستند رد صلاحيت داوطلب را به اطلاع وي برساند. شخص مذكور می‏تواند ظرف مدت يك هفته اعتراض خود را به همراه مدارک مثبته به کمیته تسليم نماید.کمیته ظرف پانزده روز به موضوع رسيدگي مي‌نمايد. نظر كميته قطعي و لازم الاجرا است.

ماده ۱۳

چنانچه تعداد داوطلبان تایید شده برابر يا بيشتر از تعداد اعضاي اصلي و علي‏البدل هیات مدیره اتحادیه باشد، هيات اجرايي مي‏بايست نسبت به برگزاری انتخابات اقدام نماید.

بخش ششم - برگزاری انتخابات

ماده ۱۴

هيات اجرايي موظف است پس از دریافت فهرست داوطلبان تاييد شده نسبت به فراخوان برگزاري انتخابات (حاوی تاريخ، ساعت و محل اخذ رأی، تعداد اعضای اصلی و علی‏البدل هیأت مدیره و بازرس و اسامی داوطلبان حائز شرایط به ترتیب حروف الفبا) اقدام نماید.

تبصره ماده ۱۴

فراخوان انتخابات از طريق انتشار آگهی در يكي از روزنامه‌هاي کثیرالانتشار صورت مي‌پذيرد.

ماده ۱۵

هیات اجرایی موظف است فهرست اعضای دارای پروانه کسب و نشاني واحدهاي صنفي آنان را از طریق اتاق و سامانه الکترونیکی اصناف تهیه نماید.

 

تبصره ۱ ماده ۱۵

کلیه سازمانهای صنعت، معدن و تجارت و اتاق اصناف شهرستان‌ها موظفند حسب مورد با هیات اجرایی همکاری نمایند.

تبصره ۲ ماده ۱۵

در صورت درخواست داوطلبان، هيات اجرايي موظف است فهرست مذكور را جهت انجام تبلیغات انتخاباتی، در اختیار آنان قرار دهد.

 

ماده ۱۶

وظایف هيات اجرايي در روز برگزاری انتخابات:

 

  • صدور مجوز ورود به محل اخذ رأی برای برگزارکنندگان انتخابات.
  • جلوگيري از ورود افراد غيرصنفي و كاركنان اتحاديه و اتاق به محل اخذ رأی. (موارد استثناء با  مجوز رييس هيات اجرايي مي باشد)
  • الصاق فهرست اسامی داوطلبان به همراه عکس آنها با خط درشت و خوانا به ترتیب حروف الفبا قبل از شروع رأی گیری در محل اخذ رأی.
  • تعيين صندوق و تعرفه مجزا براي انتخاب اعضاي هيات مديره و انتخاب بازرسان.
  • باز و بسته و ممهور نمودن صندوق­هاي رأی خالی قبل از شروع رأی گیری در حضور جمع و تهیه صورتجلسه با امضای اعضاي هيات اجرايي در محل اخذ رأی.
  • تطبیق رأی دهندگان با فهرست اسامی اعضاء صنف با رویت اصل یا تصویر پروانه کسب و یا کارت شناسایی معتبر هنگام اخذ رأی.

تبصره- وكالت براي دادن رأی ممنوع است.

  • جلوگيري از هرگونه تبليغات انتخاباتي در ساختمان محل اخذ رأي و اخراج افراد متخلف از محل رأي‏گيري.

تبصره- درصورتيكه به تشخيص هيات اجرايي به دليل تنش، عدم امنيت و يا بروز حوادث غيرمترقبه، برگزاري انتخابات غير ممكن باشد، مي‏بايست با تنظيم صورتجلسه‌‏اي انتخابات را متوقف نموده و حداكثر ظرف بيست روز نسبت به تجديد روز رأي­گيري اقدام گردد. تامين امنيت حوزه انتخابات با درخواست هيات اجرايي بر عهده نيروي انتظامي خواهد بود.

  • تمديد ساعت راي گيري براي همان روز در صورت تشخيص هيات اجرايي با تنظيم صورتجلسه.
  • باز نمودن صندوق، قرائت و شمارش آراء مأخوذه پس از پایان مهلت اخذ رأی و تنظیم صورتجلسه نهایی مشتمل بر تعداد آراء ماخوذه هر یک از داوطلبان در حضور آنان (درصورت درخواست آنها)
  • اعلام نتيجه انتخابات مشتمل بر تعداد آراء ماخوذه به هر يك از داوطلبان (درصورت تقاضاي آنها)
  • ارسال صورتجلسه انتخابات به دبيرخانه، اتاق و اتحادیه حداکثر ظرف مدت سه روز پس از پایان شمارش آراء.

بخش هفتم - نحوه و کیفیت شمارش آراء

ماده ۱۷

نحوه و کیفیت شمارش آراء:

  • تعداد رأي دهندگان با آراء مأخوذه تطبيق و برگه‏های رأی زاید بر تعداد تعرفه، به قید قرعه از کل برگ‏های رأی کسر می شود. اما چنانچه تعداد آراء مأخوذه کمتر از تعداد رأی‌دهندگان باشد نتیجه در صورتجلسه منعکس می‏شود.
  • در صورتی که اسامی نوشته شده در برگ رأی بیش از تعداد داوطلبان باشد، اسامی اضافه از آخر خوانده نمی‏‌شود.
  • در موارد ذیل برگه‏‌های رأی باطل، لیکن جزء آراء مأخوذه محسوب و مراتب در صورتجلسه قید و برگه‏‌های مذکور ضمیمه صورتجلسه خواهد شد:

الف) آراء ناخوانا.

ب) آراء حاوی اسامی غیر از داوطلبان.

ج) آراء سفید ریخته شده در صندوق.

  • درصورتی که نام یک داوطلب در برگه رأی مکرر نوشته شده باشد فقط یک رأی برای او محسوب می‏شود.
  • درصورت تساوی آراء دو یا چند نفر از داوطلبان، انتخاب افراد مورد نیاز از بين آنها با توافق ذينفعان و در غير اينصورت از طریق قرعه‏کشی توسط هيات اجرايي در حضور آنان انجام مي‌شود.
  • درصورتی‏که نام خانوادگی دو یا چند نفر از داوطلبان یکی باشد و در برگ رأی فقط
  • نام خانوادگی قید گردیده مجموع این گونه آراء به طور مساوی بین داوطلبان هم نام تقسیم و در مورد رأی یا آراءباقی مانده غیر قابل تقسیم به حکم قرعه عمل خواهد شد.

ماده ۱۸

انتخابات در دور اول با حضور حداقل یک سوم اعضاء رسمیت می‏یابد. درصورت نرسیدن به حد نصاب، هيات اجرايي مکلف است مطابق مفاد ماده 11 این آیین‏نامه، نسبت به فراخوان و برگزاری انتخابات نوبت دوم با نصاب يك چهارم ظرف مدت بیست روز اقدام نماید و در صورت عدم دستيابي به حد نصاب مذكور، رأي گيري براي آخرين مرتبه با نصاب يك چهارم تكرار مي­گردد.

ماده ۱۹

درصورت عدم اعتراض داوطلبان به نحوه برگزاري انتخابات ظرف سه روز كاري پس از آن، هيات اجرايي موظف است بلافاصله با دعوت كتبي از اعضاي هيات مديره و بازرس ، نسبت به تحویل اعتبارنامه‏هاي آنها (با امضاي دبير هيات) و يا تعيين سمت براساس درخواست آنان با رعايت ماده «23» قانون و تبصره‏هاي ذيل آن اقدام نمايد. بديهي است در هيات‌مديره‌هاي هفت نفره سمت دو نفر آخر، عضو هيات مديره است.

بخش هشتم - رسیدگی به شکایات

ماده ۲۰

رسيدگي به شكايات داوطلبان نسبت به نحوه برگزاري انتخابات:

  • چنانچه هر یک از داوطلبان نسبت به نحوه برگزاری انتخابات معترض باشند، می‏توانند ظرف سه روز کاری پس از انتخابات شکایت خود را کتباً و با ذکر دلیل به دبيرخانه تسلیم نمایند.
  • دبير هيات عالي نظارت موظف است ضمن دستور توقف صدور اعتبار نامه منتخبین، موضوع را با حضور اعضاء هيات اجرايي مورد رسيدگي قرار داده و نتيجه را به شاكي ابلاغ نمايد.
  • درصورت اعتراض شاکي، دبيرخانه موظف است شکایت واصله را ظرف مهلت پانزده روز بررسی و در صورت تشخيص کفایت دلائل و مستندات، موضوع راجهت اتخاذ تصمیم نهایی در هيات مطرح نماید. درغير اينصورت شاكي مي‏تواند اعتراض خود را از طريق مراجع صالحه قضايي پيگيري نمايد.

بخش نهم - اسقاط شرايط اعضاء هيات مديره

ماده ۲۱

نحوه رسيدگي به اسقاط شرايط اعضاء هيات مديره:

  • چنانچه هر يك از اعضاء هيات مديره برابر اعلام کتبی هر يك از مراجع استعلام شونده در طول دوران تصدي، مواردی از شرایط مندرج در ماده «7» این آیین‏نامه را از دست بدهد، مراتب به دبيرخانه اعلام مي گردد.
  • دبيرخانه مراتب را بطور مستند به فرد ذينفع ابلاغ مي نمايد.
  • فرد معترض مي‏تواند مدارک مثبته خود را ظرف مدت هفت روز از تاریخ ابلاغ به دبيرخانه ارائه نماید.
  • دبيرخانه پس از ملاحظه اسناد و مدارک و استماع دفاعیه وي به موضوع رسيدگي مي نمايد.
  • درصورت اعتراض شاكي به نظر دبيرخانه و تشخيص كفايت دلائل مراتب مهلت اتخاذ تصمیم نهایی در هيات مطرح خواهد شد، بدیهی است در صورت اسقاط شرايط فرد مورد نظر، دبيرخانه نسبت به جايگزيني علي‌‏البدل اقدام مي نمايد.

تبصره ماده ۲۱

با توجه به تبصره «5» ماده «12» قانون، چنانچه هريك از اعضاء هيات مديره ‏ حسب ضرورت بخواهند واحد صنفي خود را حداكثر به مدت شش ماه تعطيل كنند، مي‏بايست از طريق اتاق، موافقت كميسيون شهرستان ذی ربط را اخذ نمايند. در غير اينصورت با رعايت تشريفات مربوطه مشمول اسقاط شرايط انتخاب شوندگان خواهند شد.

ماده ۲۲

محل استقرار اتحاديه كشوري شهر تهران بوده و درصورت نياز با تاييد اتاق اصناف ایران، اتحاديه كشوري مي‏تواند نسبت به ايجاد دفاتري در ساير شهرستان‌هاي كشور اقدام نمايد.

ماده ۲۳

وظايف و اختيارات اتحادیه‏‌های کشوری عبارت است از:

الف- صدور پروانه كسب با دريافت تقاضا و مدارك متقاضيان با رعايت قوانين و مقررات.

ب- ارايه پيشنهاد براي تهيه و تنظيم و يا تغيير ضوابط صدور پروانه كسب و انواع پروانه‏هاي لازم مشاغل به اتاق اصناف ایران .

تبصره- ضوابط خاص داخلي اتحاديه‌‏هاي كشوري برای صدور پروانه کسب توسط دبیرخانه با همكاري اتاق اصناف ايران تهيه و به تصويب وزير صنعت، معدن و تجارت خواهد رسيد.

ج- اجراي مصوبات و بخشنامه‏‌هاي هيات عالي نظارت و اتاق اصناف ايران كه در چارچوب قانون نظام صنفي به اتحاديه‏ ها ابلاغ مي‏گردد

ﻫـ - ابطال پروانه كسب و تعطيل محل كسب طبق مقررات قانون و اعلام آن به دبيرخانه.

و- جلوگيري از ادامه فعاليت واحدهايي كه بدون پروانه كسب داير شده است مطابق ماده «27» قانون از طريق اتاق اصناف شهرستان مربوطه.

ز- جلوگيري از فعاليت واحدهاي صنفي كه پروانه آنها به عللي باطل مي‌گردد.

تبصره- پلمپ واحدهاي صنفي با اعلام اتحاديه كشوري از طريق اتاق اصناف شهرستان مربوطه توسط نيروي انتظامي انجام خواهد شد.

ح- تنظيم بودجه سال بعد و تسليم آن تا پايان خردادماه هر سال به اتاق جهت رسيدگي و تصويب.

ط- تنظیم ترازنامه سال قبل و تسلیم آن تا پایان خرداد ماه هر سال به اتاق برای رسیدگی و تصویب.

ي- تشكيل كميسيون هاي رسيدگي به شكايت، حل اختلاف، بازرسي، فني و آموزشي و ساير كميسيون هاي مصوب هيات.

تبصره- تعداد اعضاء كميسيون مطابق تبصره «1» بند (ط) ماده «30» قانون براساس پيشنهاد اتحاديه و تصويب اتاق تعيين مي‏‌گردد.

ك– ارائه پيشنهاد به منظور تعيين نرخ كالا و خدمات به اتاق اصناف ايران.

ماده ۲۴

منابع مالي اتحاديه‌هاي كشوري مطابق آيين‌نامه اجرايي ماده «31» قانون نظام صنفي مي‌‏باشد.

ماده ۲۵

مسئولیت نظارت بر عملکرد اتحادیه های کشوری بر عهده اتاق می‌باشد.

ماده ۲۶

درصورتي كه براثر استعفاء، عزل، فوت، بيماري، حجر و يا محروميت از حقوق اجتماعي، عضو يا اعضايي از هيات مديره اتحادیه با وجود جايگزيني علي البدل، آن هيات از نصاب اين ماده خارج شود، دبيرخانه مكلف است ظرف شش ماه نسبت به برگزاري انتخابات برای تعيين اعضاي جايگزين اقدام كند، تا انجام انتخابات، افرادي از اعضاي همان صنف كه واجد شروط قانوني براي اداره امور اتحاديه ‏باشند، توسط اتاق معرفي مي‌‏گردند تا پس از تاييد دبيرخانه به عنوان اعضاي جايگزين به عضویت اصلی یا علی البدل هیات مدیره منصوب شوند. اگر كمتر از دو سال مدت مامويت هيات مديره مانده باشد، مدت ماموريت اعضاي جايگزين تا پايان مدت ماموريت هيات مديره ادامه خواهد يافت.

ماده ۲۷

اين آيين‌‏نامه به استناد تبصره «7» ماده «21» قانون نظام صنفي مصوب مورخ ۱۳۹۲/۰۶/۱۲ مشتمل بر ۲۷ ماده و ۲۰  تبصره تهيه و در تاریخ ۱۳۹۲/۱۲/۲۰ به تاييدهيات عالي نظارت و در تاريخ ۱۳۹۲/۱۲/۲۸ به تصويب وزير صنعت، معدن و تجارت رسيده است و از تاريخ تصويب آن آيين‌نامه قبلي لغو مي‏‌گردد.