بهداشت فردي

ماده 1

كليه كارگران و اشخاصي كه در اماكن عمومي و مراكز تهيه- توزيع نگهداري و فروش مواد غذائي انجام وظيفه مي نمايند موظفند كه كارت معاينه پزشكي در محل كار خود داشته باشند.

تبصره 1 ماده 1

 كارفرمايان موظف هستند كه قبل از استخدام اشخاص كارت معاينه پزشكي آنانرا مطالبه و در محل كسب نگهداري نمايند.

تبصره 2 ماده 1

كارت معاينه پزشكي منحصراً از طرف ادارات بهداري هر محل صادر خواهد شد. نوع و مدت اعتبار كارت فوق را كه از يكسال تجاوز نخواهد كرد وزارت بهداري تعيين خواهد نمود.

ماده 2

 كارگران موظفند رعايت كامل بهداشت فردي مربوط بنظافت را نموده و بدستوهائي كه از طرف دستگاههاي مسئول وزارت بهداري داده ميشود عمل نمايند.

ماده 3

 اشخاصي كه در محل پخت و يا آشپزخانه كار ميكنند بايد ملبس بكلاه و روپوش سفيد باشند ساير اشخاص مصرح در ماده 1 باند برنگ روشن و تميز باشد.

ماده 4

صاحبان و متصديان اماكن مشمول اين آئين نامه موظفند جايگاه محفوظ مناسبي بمنظور حفظ لباس كارگران خود تهيه نمايند.

ماده 5

هر كارگر موظف بداشتن صابون و حوله تميز اختصاصي ميباشد.

ماده 6

كارگراني كه بنحوي از انحاء با طبخ و تهيه مواد غذائي سرو كار دارند در حين كار حق دريافت بهاي كالاي فروخته شده را شخصاً از مشتري نخواهند داشت.

ماده 7

در اماكن مذكور در اين آئين نامه بايد جعبه كمكهاي اوليه در محل مناسبي نصب گردد.

ماده 8

كارگران اماكني كه بموجب فصل دوم آئين نامه ملزم بداشتن دوش آب سرد و گرم ميباشد و يا با پخت سرو كار دارند موظفند هر روز قبل از شروع و بعد از خاتمه كار استحمام نمايند

وضع ساختماني اماكن عمومي و مراكز تهيه و توليد- توزيع- نگهداري و فروش مواد غذائی

ماده 9

كف بايد شامل شرايط زير باشد:
الف- از جنس قابل شستشو باشد
ب- صاف و بدون فرورفتگي و شكاف و جنس ‌آن طوري باشد كه در اثر تردد گرد و غبار ايجاد ننمايد.
پ- داراي شيب مناسب بطرف فاضل آب باشد.
ت- مجهز بكف شوي سيفون دار(شتر گلو) باشد

ماده 10

 ديوارها بايد داراي شرايط ذيل باشند.
الف- ساختمان ديوار و مصالح آن طوري باشد كه از ورود جوندگان و حشرات جلوگيري بعمل آورد.
ب- وضع ديوارها باند متناسب با احتياجات و لوازم مربوط بنوع كار باشد.
ديوارها بايد صاف و بدون فرورفتگي و شكاف و درز و طاقچه باشد.
ت- ديوارها بايد برنگ روشن باشد.

ماده 11

سقفها بايد صاف و حتي الامكان مسطح بدون ترك خوردگي و شكاف و هميشه تميز باشد.

ماده 12

 وضع درها و پنجره ها:
الف- درها و پنجره ها بايد بدون ترك خوردگي و شكستگي بوده و قابل شستشو باشد.
ب- درها و پنجره ها بايد طوري باشد كه از ورود حشرات بداخل جلوگيري نماد.

ماده 13

آب مصرفي بايد مورد تأييد مقامات بهداشتي باشد.

ماده 14

داراي سيستم فاضل آب بهداشتي باشد

ماده 15

وضع و تعداد مستراح و دستشوئي بهداشتي و متناسب باشد.

ماده 16

براي كارگران بايد دستشوئي و مستراح مجزا در محل مناسب و شرايط لازم ساخته شود.

ماده 17

حمام بايد داراي شرايط مندرج در مواد 9-10-11-12-13-14- اين آئين نامه باشد.

ماده 18

دستگاه سوخت و نوع مواد سوختني بايد طوري باشد كه حتي الامكان احتراق بصورت كامل انجام گيرد.

ماده 19

محل شستشو و نگهداري ظروف بايد در مجاور محل پخت و مجزا و مستقل از آن باشد. ظروف كثيف از يك در يا دريچه باين محل وارد و ظروف تميز از دريچه جداگانه وارد آشپزخانه و سالن شود.

ماده 20

ظروف بايد در ظرفشوئي سه مرحله اي (شستشو ضد عفوني آبكشي يا توسط دستگاههاي اتوماتيك شسته شود.

تبصره 1 ماده 20

 تعداد و ظرفيت هر ظرفشوئي بايد متناسب با تعداد ظروف باشد.

تبصره 2 ماده 20

ظروف بايد باوسيله تميز و عاري از آلودگي خشك گردد.

ماده 21

قفسه و ويترين و گنجه ها بايد تميز و عاري از گرد و غبار و مجهز بدرو شيشه باشد.

تبصره 1 ماده 21

قفسه و ويترين و گنجه ها بايد قابل نظافت باشد.

تبصره 2 ماده 21

 فاصله كف آنها از زمين از بيست سانتيمتر كمتر نباشد.

ماده 22

پيشخوان و ميز كار بايد سالم و روكش آن از جنس قابل شستشو باشد.

ماده 23

سبزي و ميوه كه در اماكن عمومي بصورت خام در اختيار مشتريان گذارده ميشود بايد در محل مخصوص شسته و يا محلول گندزدائي ضد عفوني گردد و سپس با آب سالم و تميز آبكش شود.

ماده 24

انبار مواد غذائي بايد قابل تميز كردن بوده و وضع داخلي آن مطابق شرائط مواد 9-10-11-12-21 اين آئين نامه باشد.

تبصره 1 ماده 24

انبار مواد غذائي نبايد مرطوب باشد.

تبصره 2 ماده 24

انبار آرد و شكر و ساير مواد غذائي كه ايجاب ميكند داراي انبار اختصاصي باشد بايد مطابق نقشه تصويب شد ه مقامات بهداشتي احداث شود.

ماده 25

كليه مواد غذائي فاسد شدني بايد در يخچال و يا در سردخانه متناسب نگهداري شود و همچنين در نگهداري آنها در يخچال زائد بر مدتي كه معمولا غذا در يخچال فاسد نميشود خودداري گردد.

ماده 26

 تهويه بايد بنحوي صورت گيرد كه هميشه هواي داخل اماكن سالم تازه و كافي و عاري از بو باشد.

ماده 27

 در فصل گرما حداكثر درجه حرارت داخل اماكن نبايد بيشتر از 30 درجه سانتيگراد باشد.

ماده 27

نور طبيعي و يا مصنوعي بايد طوري باشد كه باعث ناراحتي چشم نگردد.

ماده 29

براي جلوگيري از حريق و انفجار و ساير خطرات احتمالي بايد پيش بيني هاي لازم بشود.

تبصره 1 ماده 30

 زباله دان بزرگ درپوش دار زنگ نزن قابل حمل متناسب باحتياجات روزانه در محل مناسبي جهت جمع آوري و تخليه زباله ها گذاشته شود.

تبصره 2 ماده 30

زباله دانها بايد بعد از تخليه شسته شود.

ماده 31

 پشه- مگس حشرات و جوندگان بهيچوجه نبايد در داخل اماكن ديده شوند.

ماده 32

نقشه ساختمانهاي كليه اماكن مضرح[مصرح] در آئين نامه بمنظور انطباق با موازين بهداشتي قبل از اجراء بايد بتصويب مقامات مسئول برسد.

ماده 33

اماكني كه اجازه قبول مسافر دارنده علاوه بر دعايت كليه موارد بهداشتي بايد واجد شرايط زير باشند:
الف- در هر اطاق تعداد تختخوابها بايد طوري باشد كه براي هر تخت شش متر مربع منظور شود.
ب- تعداد دوش هر طبقه از ساختمان بايد مساوي تعداد مستراحها باشد.
پ- پله بايد داراي حفاظ بوده و لغزنده نباشد ارتفاع پله حداكثر 18 سانتيمتر و عرض آن حداقل 30 سانتيمتر باشد.

ماده 34

البسه (مانند حولة، ملحقه، پرده و امثال آنها) بايد با دستگاههاي اتوماتيك يا در رختشويخانه كه مطابق نقشه استاندارد وزارت بهداري باشد شسته و خشك و اطو شود.

ماده 35

ايجاد هر گونه حوض يا حوضچه يا پاشوي كه در آن آب بصورت را كد باشد ممنوع است.

وسائل و لوازم كار

ماده 36

ظروف مورد استفاده بايد داراي شرايط زير باشد:
1- ظروف شكستگي بايد تميز بدون ترك خوردگي و لب پريدگي باشد.
2- وسائل و ظروف فلزي كه براي تهيه و نگهداري و مصرف مواد غذائي بكار ميرود بايد سالم صاف بدون زنگ باشد.
3- استفاده از ظروفي كه بوسيله وزارت بهداري غير مجاز شناخته و آگهي ميشود ممنوع است.
4- جدار داخلي ظروف مسي بايد كاملا سفيد كاري باشد.
5- ظروف لعابي نبايد داراي لب پريدگي باشد.
6- وسائل و ظروف غذا بايد پس از هر بار مصرف شسته و تميز و ضد عفوني شود.
7- استفاده از گوشت كوب و قاشق چوبي و سربي ممنوع است.
8- استفاده از قندان ، نمكدان و مشابه آن بدون سرپوش ممنوع است.
9- وسائل و ظروف غذا خوري و تهيه غذا بايد در ويترين يا گنجه مخصوص كه محفوظ باشد نگهداري شود.

ماده 37

سطح ميزها بايد صاف ، تميز، سالم و بدون درز بوده و روكش آن از جنس قابل شستشو باشد.

ماده 38

صندلي ها و نيمكتها بايد سالم و تميز باشد.

ماده 39

براي هر مسافر تازه وارد بايد از ملحفه و شمد تميز و سفيد و سالم استفاده شود و تعويض آنها در هر سه روز يكبار اجباري است.

ماده 40

استفاده از لحاف، پتو، تشك و بالش كثيف و مندرس و بدون ملحفه ممنوع است.

ماده 41

استفاده از تختخوابهائي كه داراي پارگي يا شكستگي و يا گود رفتگي فنر باشد ممنوع است.

ماده 42

استفاده از كاغذهائي كه تميز نباشد و همچنين روزنامه و امثال آن جهت پيچيدن مواد غذائي ممنوع است.

ماده 43

ظروف خميرگيري بايد صاف و تميز و بدون درز باشد. نصب شير آب بالاي ظرف خميرگيري الزامي است.

تبصره ماده 43

حتي الامكان كوشش شود كه از دستگاههاي خودكار براي تهيه خمير استفاده گردد.

طبقه بندي اماكن از لحاظ شمول مواد اين آئين نامه

ماده 44

طبقه بندي اماكن از لحاظ شمول اين آئين نامه بشرح ذيل است:
1- كليه مواد اين آئين نامه باستثناي ماده 43 شامل هتل، هتل ، مهمانخانه و مسافرخانه و پانسيون و امثال آنها ميباشد.
2- كليه مواد اين آئين نامه باستثناي مواد 16-19-20-22 لغايت 25 و مواد 33و 36و39 لغايت 43 شامل حمامها ميگردد.
3- كليه مواد اين آئين نامه باستثناي مواد 15 لغايت 17-19-20-22-23 لغايت 25-33-36-39 لغايت 43 شامل آرايشگاهها ميباشد.
4- كليه مواد اين آئين نامه باستثناي مواد 15-20-23-25-33-34-36-39-40و41 شامل نانوائيها ميگردد.
5- كليه مواد اين آئين نامه باستثناي مواد 15 لغايت 20-23-34-39-40-41و43 شامل محلهاي فروش مواد غذائي ( از قبيل گوشت فروش ميوه و سبزي فروش بقالي و عطاري و امثال آنها ميباشد).
6- كليه مواد اين آئين نامه باستثناي مواد 15-17-23-33-34-39-40-41 شامل محلهاي تهيه مواد غذائي (از قبيل ماست بندي، كشك سايي، قند ريزي شيزيني پزي[شيريني پزي] و نظائر آنها) ميباشد.
7- كليه مواد اين آئين نامه باستثناي مواد 17-33-34-39-40-41-40-43 شامل محلهاي تهيه و فروش مواد غذائي كه داراي محل پذيرائي از مشتري ميباشد ميشود.
8- كليه مواد اين آئيننامه باستثناي مواد 15 لغايت 17-33-34-39-40-41-42 شامل محلهاي تهيه و فروش مواد غذائي كه داراي محل پذيرائي مشتري نيستند ميباشد.