متن آیین نامه

ماده 1

تعاريف :

الف - بهداشت محيط:
بهداشت محيط عبارت است از كنترل عواملي از محيط زندگي كه به گونه اي روي سلامت جسمي ، رواني و اجتماعي انسان تاثير مي گذارند.

ب - آب آشاميدني :
آب آشاميدني ، آب گوارايي است كه عوامل فيزيكي ، شيميايي و بيولوژيكي آن در حد استانداردهاي مصوب باشد و مصرف آن عارضه سويي در كوتاه مدت يا دراز مدت در انسان ايجاد نكند.

پ - آلودگي آب آشاميدني :
آلودگي آب آشاميدني عبارت است از تغيير خواص فيزيكي ، شيميايي و بيولوژيكي آب به گونه اي كه آن را براي مصرف انسان زيان آور سازد.

ت - كنترل بهداشتي :
منظور از كنترل بهداشتي ، بازديد و بررسي وضعيت بهداشتي مراكز مشمول اين آيين نامه به منظور اعمال ضوابط بهداشت محيطي مي باشد.

ث - مراكز كاربرد پرتوهاي يونساز در پزشكي :
مراكز كاربرد پرتوهاي يونساز در پزشكي ، مراكزي هستند كه با استفاده از پرتوهاي يونساز، زير نظر مسوولين متخصص مربوط، به تشخيص يا درمان بيماريها پرداخته و شامل مراكز راديولوژي ، راديوتراپي و راديو ايزوتوپ مي باشد.

ج - اماكن عمومي :
اماكن عمومي عبارت است از اماكن متبركه و زيارتگاهها، زائر سراها، هتلها، مسافرخانه ها، پانسيونها، آسايشگاههاي سالمندان ، آرايشگاهها ، حمامها، حمامهاي سونا، استخرهاي شنا، سينماها، پاركها، مراكز تفريحهاي سالم ، باشگاههاي ورزشي ، ترمينالها، وسايل حمل و نقل عمومي و مسافرتي ، توالتهاي عمومي ، گورستانها و مانند اين موارد.

چ - مراكز تهيه ، توزيع ، نگهداري و فروش مواد خوردني ، آشاميدني و بهداشتي :
مراكز تهيه ، توزيع ، نگهداري و فروش مواد خوردني ، آشاميدني و بهداشتي عبارت است از كليه كارخانه ها، كارگاهها، سردخانه ها، اماكن و مغازه هايي كه به گونه اي نسبت به تهيه ، توزيع ، نگهداري و فروش مواد خوردني ، آشاميدني و بهداشتي اقدام مي نمايند.

ح - مراكز بهداشتي - درماني :
مراكز بهداشت - درماني عبارت است از بيمارستهانها، زايشگاهها، درمانگاهها، آزمايشگاههاي تشخيص طبي ، بخشهاي تزريقات و پانسمان ، آسايشگاههاي معلولين ، طب هسته اي ، فيزيوتراپيها، راديولوژيها و مانند اينها.

خ - مراكز آموزشي و تربيتي :
مراكز آموزشي و تربيتي عبارت است از مدارس ، آموزشگاههاي تحصيلي ، حوزه هاي علميه ، دانشكده ها، هنرستانها، خوابگاههاي مراكز آموزشي ، پرورشگاهها، مراكز تربيتي شبانه روزي ، ندامتگاهها و مهدهاي كودك .

ماده 2

 هر اقدامي كه تهديدي براي بهدات عمومي شناخته شود، ممنوع مي باشد. وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي موظف است پس از تشخيص هرمورد از مواردي كه در حيطه وظايف وزارت مي باشد، راساً اقدام قانوني معمول و در ساير موارد موضوع را به مراجع ذي ربط جهت انجام اقدامهاي قانوني ، فوري اعلام نمايد. متخلفان از مقررات بهداشت عمومي تحت پيگرد قانوني خواهند گرفت .

ماده 3

آلوده كردن آب آشاميدني عمومي ممنوع است و با متخلفان مطابق مقررات رفتار خواهد شد. وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي به منظور حفظ سلامت و بهداشت مردم مكلف است كيفيت آب آشاميدني عمومي از نقطه آبگيري تا مصرف را از نظر بهداشتي تحت نظارت مستمر قرار دهد.

تبصره 1 ماده 3

 وظايف و اختيارهاي سازمان حفاظت محيط زيست درپيشگيري و جلوگيري از آلودگي منابع آب ، موضوع ماده ( 46 ) قانون توزيع عادلانه آب و آيين نامه هاي اجرائي آن همچنان قابل اجراست .

تبصره 2 ماده 3

سازمانها و موسسه هاي دولتي و خصوصي تامين كننده آب آشاميدني عمومي موظف به رعايت همه ضوابط و معيارهاي بهداشتي اعلام شده توسط وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي بوده ، بايد همه اطلاعات لازم براي بررسي مورد يا موارد و تسهيلات بازديد از تاسيسات را در اختيار وزارت قرار دهند.

تبصره 3 ماده 3

وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي به منظور كنترل آب آشاميدني عمومي مراحل مختلف توزيع آزمايشگاههاي مراكز بهداشت استان و شهرستان و مراكز بهداشتي - درماني را براي ارايه خدمات در اين زمينه تجهيز مي نمايد.

ماده 4

به منظور جلوگيري از روند روبه رو رشد آلودگي منابع آبهاي سطحي و زيرزميني - اعم از چاهها، رودخانه ها، قناتها، چشمه ها و آب مصرفي شهر و روستا - كميته اي با نام «كميته حفاظت از منابع آب آشاميدني» زير نظر استاندار با عضويت مديران و روساي اداره كل بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي ، سازمان حفاظت محيط زيست ، سازمان آب منطقه اي استان ، جهاد سازندگي استان ، برنامه و بودجه استان و شركت آب و فاضلاب استان تشكيل مي شود تا موارد زير را بررسي و اقدام نمايد:
1 - اتخاذ تصميم راجع به خارج نمودن بعضي از منابع تامين آب آشاميدني از سرويس كه براساس گزارش اداره كل بهداشت محيط، آلوده شده اند - اعم از چاهها، چشمه ها و قناتها.
2 - اتخاذ تدابير لازم جهت حفاظت از منابع آب آشاميدني موجود براساس دستورالعملهايي كه توسط دستگاههاي ذي ربط، پيشنهاد مي شود و به تصويب كميته مي رسد.
3 - اتخاذ تدابير لازم به منظور حفظ حريم مناطقي كه در آينده براي تامين آب شهرها از طريق دستگاههاي ذي ربط پيشنهاد مي شود.
4 - اتخاذ تصميم در رابطه با بحرانهاي ناشي از آلودگي منابع آب و چگونگي مقابله با آنها.

تبصره ماده 4

در ابتدا، اداره كل بهداشت محيط موظف است نواقصي را كه موجب آلودگي منابع آب مي گردد به دستگاه ذي ربط اعلام كند تا راساً نسبت به رفع آن اقدام نمايد. در صورتي كه امكانات دستگاهها براي رفع نواقص كفايت ننمايد، مراتب در كميته ياد شده مطرح خواهد شد.

ماده 5

وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي به منظور حفظ بهداشت عمومي مكلف است بررسيهاي لازم را در مورد تأثيرهاي هوايي استنشاقي و ساير مواد موثر بر انسان معمول دارد و نسبت به ارايه توصيه هاي ضروري به مراجع ذي ربط اقدام نمايد.

ماده 6

مراكز كاربرد پرتوهاي يونساز در پزشكي موظف به همكاري و ارايه آمار و اطلاعات و فراهم نمودن تسهيلات به منظور بررسي ذريمتري و بهسازي جهت انجام وظيفه كارشناسان وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي مي باشند. با متخلفان برابر مقررات قانوني مربوط ( قانون تعزيرات ) رفتار خواهد شد.

ماده 7

زارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي مكلف است مراكز بهداشتي - درماني ، آموزشي و تربيتي ، اماكن عمومي و مراكز تهيه ، توزيع ، نگهداري و فروش مواد خوردني ، آشاميدني و بهداشتي را از نظر ضوابط و مقررات بهداشت محيطي كنترل و با متخلفان از دستورالعملها و توصيه هاي بهداشتي وزارت ، برابر مقررات قانوني مربوط ( قانون تعزيرات ) رفتار نمايد.

ماده 8

مراجع صادركننده پروانه كسب مراكز تهيه ، توزيع ، نگهداري و فروش مواد خوردني ، آشاميدني و بهداشتي و اماكن عمومي موظفند ضمن رعايت ضوابط مربوط به خود، مقررات و توصيه هاي اعلام شده توسط وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي را نيز در اين زمينه رعايت نموده و قبل از صدور «پروانه كسب » نظريه بهداشتي از اين وزارتخانه كسب نمايند.

ماده 9

وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي علاوه بر وظيفه قانوني مبارزه با ناقلان بيماريها، عهده دار نظارت بر امر مبارزه با بند پايان ، جوندگان و حيوانهاي ناقل بيماريها نيز مي باشد. مراجع ذي ربط، ملزم به رعايت دستورالعملهاي بهداشت محيطي اين وزارتخانه در اين موارد هستند.

ماده 10

ه منظور پيشگيري از شيوع بيماريهاي منتقل شده به وسيله بندپايان و حيوانهاي ناقل بيماري ، همچنين جلوگيري از آلودگي محيط به سموم و مواد شيميايي ، در صورت امكان روشهاي مبارزه از طريق بهسازي محيط ارجح بوده و دستگاههاي اجرايي ذي ربط موظف به بهسازي كانونهاي جلب و تكثير بندپايان و حيوانهاي ناقل برابر توصيه ها و دستورالعملهاي وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي مي باشند.

تبصره ماده 10

شهرداريها مكلفند در تنظيم روشهاي جمع آوري ، حمل و دفع زباله شهر وساير خدمات شهري ، دستورالعملها و توصيه هاي وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي و ساير مراجع ذي ربط را رعايت نمايند.

ماده 11

دور مجوز ورود و ترخيص و كنترل بهداشتي هر نوع دام و فرآورده هاي خام دامي با توجه به نص مواد ( 2،3،4،7،8 ) قانون سازمان دامپزشكي كشور - مصوب 1350 - كه موخر برقانون مواد خوردني و بهداشتي است علي الاطلاق و در تمام مراحل اعم از توليد، توزيع و عرضه از لحاظ پيشگيري و مبارزه با بيماريهاي دامي و بيماريهاي مشترك بين انسان و دام بر عهده سازمان دامپزشكي مي باشد. طبيعي است چنانچه عرضه فرآورده هاي خام دامي موجب بيماريهاي مختص انسان شود، همچنين مواردي كه در فرآورده هاي خام دامي تغييراتي داده شود كه مواد حاصل شده از فرآورده خام دامي تلقي نگردد، مسووليت كنترل بهداشتي بر عهده وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي است كه مطابق قانون مواد خوردني و بهداشتي - مصوب 1346 - و اصلاحات آن انجام خواهد شد.

ماده 12

وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي از طريق شبكه هاي بهداشتي ، درماني و خانه هاي بهداشت در روستاها ضمن آموزش گسترده با بسيج مردم و جلب همكاري بين بخشي در زمينه مسايل بهداشت محيطي از قبيل جمع آوري ، حمل و دفع بهداشتي زباله ، دفع بهداشتي مدفوع و كود حيواني ، بهسازي معابر و جداسازي محل نگهداري دام و پرندگان از محل سكونت ، نظارت و پيگيري لازم را معمول داشته ، همچنين در جهت بهسازي منابع و كنترل كيفي آب آشاميدني ، جمع آوري و دفع بهداشتي فاضلابها، كنترل اماكن عمومي و مراكز تهيه ، توزيع ، نگهداري و فروش مواد غذايي اقدام نمايد.